Баткендин круассандары: Бааргүл Пазылова Англияда иштеп келгенден кийин мекенинде өзгөчө наабайкана ачты
Баткенде нукура круассанды же ачыткы кошулбай жасалган нанды табуу жакынкы убакка чейин мүмкүн эмес болчу. Ал эми бүгүнкү күндө аларды Англияда сезон маалында иштеп келип, кичи мекенинде өз өндүрүшүн ачкан Бааргүл аттуу аял жасап жатат.
“Ишкер медиа” сайтына берген маегинде ишкер Британиянын климаты менен салыштыра келгенде эмне себептен Баткен артыкчылыктуу болгонун, жылдар бою чогулткан акчаны грант кантип көбөйтө аларын жана мекенинде кандай негизги тоскоолдукка кабылганын айтып берди.
-Өзүңүз жөнүндө айтып берсеңиз. Кайсы жерден болосуз? Кайсы кесиптин ээсисиз? Буга чейин эмне кылгансыз?
-Менин атым Бааргүл, Баткенден болом, 38 жаштамын. Коомдук тамактануу тармагында 10 жылдан бери иштеп келатам.
-Кайсы жылы Кыргызстандан четке миграцияга кеттиңиз эле? Миграцияга кетүүгө кайсы жагдайлар себеп болду?
-Англияга алгач эжем кеткен. Ал жерде да ушул тармакта, тактап айтканда, камыр менен иштеген. Кайтып келгенден кийин эжем бул жерде да ушул сыяктуу бир ишти баштоону, бул үчүн чоң мештерди жана камыр аралаштыргычтарды сатып алууну сунуш кылды. Көп өтпөй Улуу Британиядагы Сезондук жумушчулар программасы жөнүндө угуп калып, маалымат чогултуп чыгып, катышып көрүүнү чечтим. Бул 2023-жыл эле. Биринчи айлампада өтпөй калдым, бирок кийинчерээк мени резервдеги тизмеден талапкер катары чакырышты. Ошентип, Англияга барып, 3-4 ай иштеп, негизинен жумушчулар үчүн түшкү жана кечки тамактарды жасап жүрдүм.
-Англияда кандай кыйынчылыктарга туш болдуңуз?
-Мага климатка жана шаарга көнүп кетүү оор болду; башым тынбай эле ооруй берди. Ошондуктан Кыргызстанга кайтып келүүнү чечтим – бул жерде туруктуу жумушум бар эле, анын үстүнө үйдөн жеңилирээк болорун түшүндүм.
-Бизнести кайсы каражаттын эсебинен баштадыңыз? Миграцияда таап, чогулткан акчаңыз бар беле?
-Буга чейин өзүмдүн жабдууларым, жумуш ордум бар болчу. Бирок, алар эски эле, буга кошумча, мештер мен каалагандай сапатта даярдай алчу эмес. Анан мен каттама камыр менен иштегим келди. Эл аралык миграция уюмунун грантын утуп алгам, бул акчага камыр жайган жакшы жабдууларды, жаңы мешти сатып алдым. Мен ошондой эле ачыткыга жасалган пайдалуу нанды бышырганды да үйрөнүп, бул үчүн Москвадан келген кондитердин Бишкекте өткөргөн курстарына катыштым. Эми болсо нандан тышкары элге круассан, самсанын түрлөрүн сатып жатам.
-Сиздин бизнесиңиз – бул үй-бүлөлүк ишпи? Үй-бүлөңүздөн кимдер тартылган? Сизде канча кызматкер бар?
-Ооба, жолдошум менен иштейм. Бизде төрт кызматкер бар. Мисалы, мен тамак-ашты, эртең мененки тамактарды жасайм. Жолдошум кассада турат. Дагы бир адамга нан бышырып, круассан жасаганды үйрөттүм, дагы бир кызматкер май токоч жана камырга оролгон сосисканы жасайт. Ошондой эле нөөмөткө чыкчу кызматкерибиз жана идиш жууган дагы бир адам бар. Биз ошондой эле азыктарды жергиликтүү мектептин ашканасына, дагы башка түйүндөргө жеткирип турабыз.
-Бизнесиңиз ирдене баштады деп айтса болобу?
-Ооба, ошентсе да болот. Финансылык жактан “күрөктөп акча таппасак” да, мен көп нерсени үйрөндүм. Мисал, Баткенде круассанды менден башка эч ким жасабайт, аны өзгөчө эртең менен абдан сурашат. Азырынча мен бардык тапкан кирешени бизнесиме салып жатам. Мындан тышкары, дагы көптөгөн ингредиенттер керек. Мисалы, круассан үчүн каттама камырды да, ичине салчуларын да Баткендин өзүндө сатып ала албайсың, аларды Бишкектен буйрутма берип алдыртабыз.
Ошондой эле менде “бизнес жаздыкча” да бар. Күн сайын ага 100-200 сом болсо да бөлүп турам. Муну бизге ЭМУнун долбоорунун алкагында финансылык сабаттуулук жана салыктар боюнча тренингдерде үйрөтүшкөн. Ал жерден кирешени туура бөлүштүргөндү үйрөндүм.
Келечектеги пландарга токтолсом, шаардын борборунда эки чоң сейил бак ачылды. Эртең менен кофе, круассан жана нан гана сунуштай турган наабайкананы ачыш үчүн ошол парктан орун алганга аракет кылып жатам.
-Бул бизнести жүргүзүп жатып, кандай кыйынчылыктарга туш болдуңуз?
-Менин түйүнүм Баткендин борборунда орун алган. Бирок ижарага берүүчүлөр квартал сайын бааларды көтөрүп жатышат, ал эми бул жерде шарттар оюмдагыдай эмес. Жакында эле ачылган сейил бактарда павильондор даяр болуп калгансыйт, бирок аларды ким алаары азырынча чечиле элек.
Биз мэрияга көп жолу кайрылдык. Жаз келерине аз калды, ал жактан павильон алабызбы же жокпу билбейбиз. Алган күндө да жабдууларды даярдап, сатып алууга убакыт керек эмеспи. Техниканы сатып алганга акча жок; сезонго үлгүрүп калыш үчүн насыя алабыз го дейм.
-Сиздикиндей ишканалар жергиликтүү бюджетке жана жалпысынан эле өлкөнүн экономикасына кандай салым кошуп жатат деп ойлойсуз?
-Мен салык төлөйм. Менде иштеген адамдар да күн сайын айлык алып турушат. Анын үстүнө үй-бүлөмдү багып жатам. Мамлекет үчүн дагы бир пайдасы – элди табигый жана таза азыктар менен камсыз кылуудабыз. Мен дагы филиалдарды ачып, азыркыдан да көп адамдарды жумуш менен камсыз кылууну пландап жатам.
-Чет жерде тапкан акчасын мекенинде бизнеске жумшагысы келген кыргызстандыктарга кандай кеңеш берет элеңиз?
-Сөзсүз башка өлкөлөргө барып, ал жакта адамдар кандай иштеп жатканын көргүлө деп кеңеш берет элем. Кыргызстан өнүгүшү үчүн сырттан билим алып келишибиз керек. Окуп, дүйнө тааныбызды кеңейтүү зарыл, антпесе, өлкөнүн ичинде өнүгүү оңой болбойт.
Дагы кошумчалай кетейин, гранттын жардамы менен сатып алган жабдуулар мага чоң колдоо болуп берди. Азыр каттама камырды өзүбүз жасап, муну менен абдан эле үнөмдөп калдык. Мен долбоорго абдан ыраазымын. Бул долбоорго катышканым жемишин бере баштады. Азырынча акча көп болбосо да, жасап жаткан ишимден абдан ырахат алуудамын. Долбоорго кайрадан катышууга мүмкүнчүлүк болсо, мен чоң ишкананы – бардык шарттары бар чыныгы наабайкананы ачмакмын.
