Импорттун экспорт үстүнөн үстөмдүк кылышы сом курсун кысып жатат – экономист
Кыргызстандагы соода балансынын өнөкөт терс абалы улуттук валютанын курсуна системалуу басым жасап жатканын экономист Улукман Маматов радиодо түз эфирде билдирди. Анын айтымында, маселенин негизги себеби Улуттук банктын чараларында эмес, өкмөт жүргүзүп жаткан экономикалык саясатта жатат.
"Биз экспортко караганда импортту кыйла көп кылабыз: кымбат баадагы товарларды сырттан ташып келип, негизинен алтынды жана кошумча наркы төмөн товарларды экспорттойбуз. Жогорку технологиялуу экспорттук продукция дээрлик жок, дал ушул жагдай сомдун курсуна басым көрсөтүүдө", — деди Маматов.
Экономист экономикалык саясаттын башкы максаты соода балансын жок дегенде нөл деңгээлине чыгаруу болушу керектигин белгиледи. Бул үчүн экспортко багытталган тармактарга инвестиция салуу, өндүрүштү жана кайра иштетүүнү өнүктүрүү, ошондой эле ири компанияларды жана туруктуу өндүрүштүк чынжырларды түзүү зарыл.
Экспортту көбөйтүүгө олуттуу тоскоол болуп жаткан дагы бир фактор катары ал логистиканын жетиштүү деңгээлде өнүкпөгөнүн атады.
"Экспорт — бул бир гана өндүрүш эмес, бул логистика жана жеткирүү чынжырлары. Бүгүнкү күндө бул багытка жетиштүү көңүл бурулбай жатат", — деп кошумчалады ал.
Маматовдун айтымында, экономикалык өсүш жана мүмкүн болгон тышкы коркунучтар шартында ресурстарды туруктуу валюталык киреше алып келе алган, соода балансын жакшыртууга жөндөмдүү реалдуу өндүрүш тармактарына багыттоо зарыл.
