Гуманитардык жардам үчүн кайрылууга аргасыз болгон кыргызстандыктар көбөйүүдө – жакырчылык
Пандемиядан улам пайда болгон кризисти жеңүү үчүн барган сайын көбүрөөк кыргызстандыктар «кризис» жана «өзгөчө кырдаал» стратегияларына азык-түлүк эмес товарларга чыгымдарды кыскартууга, мүлкүн сатууга жана гуманитардык жардам издөөгө аргасыз болууда. Бул тууралуу БУУнун Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын эксперттери Улуттук статистикалык комитет менен биргеликте жүргүзгөн изилдөөдө айтылат.
Изилдөөдө мындай үй-бүлөлөрдүн саны 2020-жылы 12% болсо, 2021-жылы 36%га өскөн. Бул келечектеги соккуларга туруштук берүү жөндөмүнүн, ошондой эле учурдагы жана келечектеги өндүрүмдүүлүктүн төмөндөшүнө жана жашоо каражаттарына коркунучтарга алып келери айтылат.
COVID-19 пандемиясы Кыргызстандын калкынын эң жакыр катмарына, өзгөчө шаар тургундары үчүн азык-түлүк коопсуздугуна жана тамактануусуна олуттуу коркунучтарды жаратты.
Салыштыруулар көрсөткөндөй, кирешенин төмөндөшү тамак-ашка болгон суроо-талапты гана азайтпастан, аларды сатып алуудагы өзгөрүүлөргө да алып келген. Жарандар мөмө-жемиштер, жашылчалар жана жаныбарлардын эти сыяктуу пайдалуу заттарга бай тамак-аштарга караганда нан, кант сыяктуу жогорку калориялуу тамактарды көбүрөөк сатып ала баштаганын айтышат адистер.
Пандемия менен келген экономикалык кризис Кыргызстанда көп жарандарды жакырчылыкка кириптер кылды жана жумушсуздардын санынын көбөйүшүнө алып келди. Бул жагдайды жеңүү үчүн үй-бүлөлөр алардын тамактануусуна, ден соолугуна жана өндүрүмдүүлүгүнө терс таасирин тийгизген жана келечекте өзгөртүү кыйын болгон күрөштүн ар кандай стратегияларын колдонуп жатышканын билдиришкен. Бул өз учурунда калк арасында жакырчылыкка дуушар болгон аярлуу катмар көбөйүп жатат дегенди билдирет.
Изилдөөдө калкты мындай соккуларга туруктуулугун жогорулатуу үчүн төмөнкүлөр сунушталган:
• киреше алып келүүчү иш-чараларга, жакырчылыкты кыскартуу программаларына, коопсуздук тармактары менен тамак-аш системаларынын ортосундагы секторлор аралык байланыштарды чыңдоого басым жасоо
• калкты дени сак жана ар түрдүү тамактанууга үгүттөө жана аны жайылтуу
• эч ким колдоосуз калбашы үчүн социалдык жөлөкпулдардын түзүмдөрүн бекемдөө
