Кыргызстанда байлар менен кедейлердин ортосундагы ажырым өсүп баратат
Акыркы жылдары өлкөбүздө калктын эң бай жана эң жакыр катмарынын ортосундагы киреше ажырымы азайган эле. Бирок пандемия, бардык кризистердей эле, бул теңсиздикти кайра күчөттү. Бүгүнкү күндө калктын бардык кирешелеринин дээрлик жарымы бай катмардын 20%ынын колуна топтолгон, деп билдирет azattyk.
Эгерде элдин эң бай бөлүгү 20% деп эсептей турган болсок, анда 2020-жылы ошол эң бай катмар калктын бардык кирешелеринин 41.6%ына ээ болгон, ал эми 2021-жылы болсо бул көрсөткүч 43.9%ды түзгөн. Акыркы жылда байлар ого бетер байыды, кедейлер андан да жакырланды.
Маанисиз көрүнгөн өзгөрүүлөр чындыгында социалдык теңсиздиктин өсүшүнө жана жакырчылыктын деңгээлине олуттуу таасир тийгизет. 2020-жылы эле Кыргызстанда жакырчылык 20.1%дан 25.3%га өстү. 2021 жана 2022-жылдарга карата маалыматтар азырынча жок, бирок эксперттер кырдаалдын дагы кескин начарлашын күтүшөт.
«Кыргызстандын ар бир төртүнчү тургуну жакырчылыктын чегинен төмөн деңгээлде жашайт. 2022-жылдын акырына карата инфляциянын өсүшүнө байланыштуу бул адамдардын үлүшү 35%, ал тургай 38%га чейин көбөйүшү мүмкүн», – деп эскертет жакырчылыктын жеткен чегин изилдеген БУУнун атайын баяндамачысы Оливье де Шуттер. Анын айтымында, бул өлкөнү он жылга артка жылдырат.
Кыргызстандагы жакырчылыктын деңгээли региондогу жана ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ичинен эң жогорулардын бири бойдон калууда. Салыштыра кетсек, коңшу Казакстанда расмий маалыматтар боюнча калктын 5.3%ы гана жакыр.
Кыргызстандын айрым аймактарында жакырчылыктын абалы өзгөчө оор. Баткен, Жалал-Абад жана Нарын облустарында калктын 35%га жакыны жакырчылыктын чегинде жашайт.
Шаарга (18.3%) караганда жакырчылыктын деңгээли бир топ жогору (29.3%) болгон айыл жеринин жашоочуларынын абалына өзгөчө көңүл буруу зарыл. Дүйнөлүк урбанизация тенденциясына карабастан, Кыргызстандын калкынын үчтөн экиси дагы эле айыл жеринде жашайт. 2020-жылы 1 млн 678 миң адам жакырчылыктын чегинде жашаса, анын 73.7%ын айылдын тургундары түзгөн.
