Жыл бою түшүм, жогорку киреше: Баткендик жаш ишкердин кулпунай бизнеси
Баткен облусунун Миң-Чынар айылынын тургуну, 31 жаштагы дыйкан Кубаныч Барат уулу акыркы төрт жылдан бери кулпунай өстүрүү менен алектенип, туруктуу киреше табууда. Аймакта сейрек кездешкен бул түр кулпунайды ал жыл бою — кышында да, жайында да ийгиликтүү жолго койгон. Бул тууралуу Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинен билдиришти.
Дыйкан 2022-жылы атайын окуудан өтүп, 2023-жылы заманбап күнөскана курган. Ал бул тажрыйбаны коңшу Өзбекстанстандан үйрөнүп, керектүү материалдарды ошол жактан алып келип ишке ашырганын айтат. Алгач кореялык "Сохен" сортундагы кулпунайды өстүрүп, кийинчерээк Ош шаарынан алынып келген "Кабирелло" сортун отургузуп, мол түшүм алууда.
Күнөсканада заманбап жылытуу жана тамчылатып сугаруу системалары орнотулган. Кыш мезгилинде күнүнө орточо 300 килограмм көмүр колдонулат. Тамчылатып сугаруу сууну үнөмдөп, түшүмдүүлүктү жогорулатууга шарт түзөт.
Кубаныч Барат уулу жаңы агротехнологияларды өздөштүрүү максатында үзгүлтүксүз семинарларга жана окууларга катышып келет. Мурда кулпунайын Ош шаарында сатса, учурда Баткен облусундагы соода түйүндөрүнө өткөрүп жатат. Азыркы тапта кулпунайдын 1 килограммынын баасы 1500 сомдон жогору, кыш айларында 2000 сомго чейин жетсе, апрель айында 700–800 сомго чейин төмөндөйт.
Күнөскананын жалпы аянты 10 сотыхты түзөт. Мындан тышкары, дыйкан кулпунайды 90 жана 15 сотых ачык жерге да отургузган. Ачык аянттагы түшүм апрель айында бышып жетилет. Дыйкандын айтымында, 10 сотых күнөсканадан 500 килограммдан ашык, ал эми 1 гектар жерден 25 тоннага чейин кулпунай жыйноого мүмкүн.
Бул иш Баткен облусунда айыл чарбасын өнүктүрүүгө, жаштарды дыйканчылыкка тартууга жана заманбап технологияларды колдонууга жакшы үлгү болууда.
