"Хан-Теңири" паркында күрөң аюулар көбөйүп бара жатат
Мамлекеттик "Хан-Теңири" жаратылыш паркында жапайы жаныбарлардын, анын ичинде Кызыл китепке кирген күрөң аюулардын саны өсүп жатканы байкалган.
Парк берген маалыматка ылайык, учурда "Хан-Теңири" аймагында Тянь-Шань ак тырмактуу күрөң аюулары деп да аталган күрөң аюулардын саны 20га чейин жетет.
Тянь-Шань ак тырмактуу аюусу — күрөң аюунун (Ursus arctos) сейрек кездешүүчү түрү болуп саналат. Ал Борбор Азиянын айрым өлкөлөрүнүн Кызыл китептерине киргизилген жана Өзбекстан менен Кыргызстанда корголуучу жаныбар катары саналат.
Парк өкүлдөрүнүн айтымында, буга чейин аюулар Кыргызстан аймагынын дээрлик бардык бөлүгүн мекендешкен. Азыркы учурда алардын жашоо чөйрөсү кыйла кыскарып, аюулар аз санда гана бийик тоолуу аймактарда сакталып калган. Аюулар үчүн эң ылайыктуу жашоо чөйрөсү — коюу чөп өскөн, бадалдарга бай, саздак жерлер жана суу объектилери менен алмашып турган тынч, жеткиликсиз бийик тоолуу аймактар болуп эсептелет.
2024-жылдын июль айында Кыргызстанда Кызыл китепке кирген жаныбарларды атууга байланыштуу айып пулдардын өлчөмү жогорулатылган. Тактап айтканда, күрөң аюуну аткандарга 1,5 миллион сом айып пул салынат (мурда 1 миллион сом болгон).
"Хан-Теңири" мамлекеттик жаратылыш паркы Ысык-Көл облусунун чыгыш бөлүгүндө, Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо тоо кыркаларынын кесилишинде, Сары-Жаз дарыясынын алабында жайгашкан. Дал ушул аймакта Жеңиш чокусу (7439 м) жана Хан-Теңири чокусу (6995 м) орун алган.
Парк 4 участокко бөлүнөт: Адыр-Төр, Сары-Жаз, Эңилчек жана Кайыңды. Ошондой эле жаратылыш паркы функционалдык зоналарга бөлүнгөн: корук зонасы, экологиялык стабилдештирүү зонасы, туристтик-рекреациялык зона жана чектелген чарбалык иш жүргүзүү зонасы.
