ЖИнин таасиринен улам чыгармачыл контент авторлору кирешелеринин 25%ын жоготот

Чыгармачылык контент жаратуучулар жасалма интеллекттин таасиринен улам 2028-жылга чейин кирешесинин 24%ына чейин жоготушу мүмкүн, бул искусственный интеллекттин (ИИ) таасиринен улам. Бул тууралуу БУУнун жаңылыктар кызматы билдирген.

Маданий жана чыгармачылык индустриялар экономикалык өсүш жана туруктуу өнүктүрүүнүн локомотивдери болуп жаткандыгы менен, аларды колдогон инфратүзүм дагы эле алсыз бойдон калууда.

Докладдын маалыматы боюнча, 85% өлкөлөр маданиятты улуттук өнүктүрүү пландарына киргизгени менен болгону 56%ы гана ушул тармакта конкреттүү максаттарды түзөт, бул декларациялар менен иш жүзүндөгү аракеттердин ортосундагы айырманы көрсөтөт.

2023-жылы дүйнөлүк маданий товарлар соодасы 254 млрд долларга жетип, эки эсеге өстү, анын жарымы өнүгүүчү өлкөлөргө таандык. Бирок, алардын маданий кызматтар соодасындагы үлүшү 20%дан ашпай, санариптик форматка өтүү менен теңсиздиктин өсүп жаткандыгын көрсөтүп жатат.

Маданиятка мамлекеттик түздөн-түз каржылоонун дүйнөлүк деңгээли өтө төмөн бойдон калууда — дүйнөлүк ИДПнын 0,6%ынан аз, жана ал дагы кыскарып жатат. Өнүккөн өлкөлөр чыгармачылык профессионалдарын чыгарууга 96% учурларда колдоо көрсөтсө, өнүгүүчү өлкөлөрдүн маданият ишмерлеринин кирүүсүн жеңилдетүүдө болгону 38% гана колдоо көрсөтүлүүдө.

Доклад санариптештирүүнүн терең структуралык өзгөрүүлөрүн каттап, контент жаратуучулардын кирешесинде санариптик кирешелердин үлүшү 2018-жылы 17%дан бүгүнкү күндө 35%га чейин өскөнүн көрсөттү. Бирок, бул кирешелердин туруксуздугун жана автордук укуктардын бузулушуна байланыштуу коркунучтарды күчөттү.

ИИнин генеративдик таасири тууралуу эң түйшүктүү болжолдор айтылды: 2028-жылга карата музыкалык авторлор кирешесинин 24%ына чейин жоготушу мүмкүн, ал эми аудиовизуалдык контент жаратуучулары 21% жоготууга учурашы ыктымал.

Цифралык жөндөмдөрдөгү айырмачылык дагы чоң бойдон калууда: өнүккөн өлкөлөрдүн 67%ы базалык санариптик жөндөмдөргө ээ болсо, өнүгүүчү өлкөлөрдүн 28%ы гана ушул жөндөмдөргө ээ.

ЮНЕСКО ошондой эле чыгармачылык эркиндикке болгон коркунучтун өсүп жатканын белгилейт. Жашыруун коркутуу жана алдамчылык негизиндеги алгоритмдерден келип чыккан жаңы чакырыктарды кошо алганда, 61% гана өлкөлөр маданий бузулууларды көзөмөлдөө үчүн көз карандысыз механизмдерге ээ. Саясий туруксуздук, конфликттер жана мажбурлап көчүрүүлөр маданият ишмерлеринин коопсуздугу үчүн коркунучтарды жогорулатып жатат.