Акча которуулар жалпы каржылык түшүүлөрдүн төрттөн бир бөлүгүн ээлейт
Чет өлкөлөрдөн келген акча которуулар - кыргыз үй-бүлөлөрүнүн негизги киреше булагы жана өлкө экономикасынын олуттуу бөлүгү бойдон калууда. Мындай пикирин Улуттук банктын төрагасы Мелис Тургунбаев социалдык баракчасында жарыялаган. Анын айтымында акча которуулар жалпы каржылык түшүүлөрдүн төрттөн бир бөлүгүн ээлесе, анын 40% га чейинкиси түштүк аймактарга таандык. Эгерде акча которуулар болбосо жакырчылыктын деңгээли дээрлик 50% га жогоруламак.
“2022-жылдан бери миграциялык баланс биринчи жолу оң жагына өзгөрүүдө: Кыргызстанга келгендердин саны кеткендерге караганда көбөйдү. Үч жылдын ичинде бул айырмачылык 6 миңден 11 миңге чейин өстү. Бүгүнкү күндө Кыргызстандын экономикасында 620 миңден ашык жумуш орду бар – бул үч жылдан ашык убакытка караганда 80 миңге көп. Көптөгөн бош орундар дале ачык бойдон калууда – рынокто квалификациялуу адистер жетишсиз” – деп билдирген М. Тургунбаев.
Улуттук банктын башчысынын айтымында, мурда акча которуулар күнүмдүк гана колдоо көрсөтчү болсо, эми тажрыйба жана капитал менен миграциядан кайтып келген адамдар жылдарга карата экономикалык салымын кошуп жатышат.
“Натыйжалар байкаларлык: чакан жана орто бизнестин саны 16,8ден 19,1 миңге чейин көбөйдү, ал эми алардын ИДПдагы үлүшү 39,8%дан 47,3%га чейин өстү. Ал эми орточо эмгек акы 20%га көбөйүп, 42 500 сомго жетти”.
Бүгүнкү күндө эң маанилүүсү кайтып келгендердин санында эмес, алар алып келген өзгөрүүлөрдүн сапатында. Башкача айтканда, кайтып келүү экономикасы жөн гана акча жөнүндө эмес, миграциянын тажрыйбасы мамлекеттик системаларды жаңылантуу куралына айлангандыгы жөнүндө - дейт, Турганбаев.
