Салык кызматы 2025-жылы 3,7 млрд сомдук жасалма ЭЭФ алдамчылыгы болгонун билдирди
Мамлекеттик салык кызматы электрондук эсеп-фактуралар боюнча көзөмөлдү күчөтүп, жасалма документ жүгүртүүнүн ири схемаларын аныктады. 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча кызмат чыныгы чарбалык операцияларсыз ЭЭФ (электрондук эсеп фактура) тариздеген дээрлик 270 жеке ишкер менен уюмдун тиешеси бар экенин аныктады.
Текшерүүлөрдүн жыйынтыгында бюджетке айып пулдар менен туумдарды кошкондо 3,7 млрд сомдон ашык кошумча эсептелди. Дал ушундай көлөмдөгү каражат ак ниет эмес салык төлөөчүлөрдүн аракеттеринен улам мамлекетке түшпөй калган.
Схема товарлар иш жүзүндө жеткирилбестен же кызматтар көрсөтүлбөстөн эсеп-фактураларды тариздөөгө негизделген. Кагаз жүзүндө чыгымдар калыптандырылып, салыктык милдеттенмелер азайтылат, бирок товарлардын реалдуу кыймылы же иштердин аткарылышы болбойт.
Мыйзамдуулук көрүнүшүн жаратуу үчүн "эсепке алынуучу" КНС бир күндүк түзүмдөр аркылуу калыптандырылат. Натыйжада өз ара байланышкан жактардан жана жасалма операциялардан турган чынжыр пайда болот.
Салык кызматы электрондук аналитиканы, автоматташтырылган көзөмөл системаларын жана тобокелчиликке багытталган ыкманы колдонууда. Текшерүүлөрдүн жүрүшүндө адистер ЭЭФ боюнча маалыматтарды салык отчеттуулугу, экспорт-импорт операциялары, банктык транзакциялар, кампалар жана транспорт боюнча маалыматтар менен салыштырат. Кызматта белгилешкендей, ири схемалар айрым кызмат адамдарынын көмөгү болмоюнча ишке ашпайт.
2025-жылы ушундай мыйзам бузуулар үчүн салык органдарынан 50дөн ашык кызматкер жумуштан бошотулган.
