Камсыздандыруу төгүмдөрүн көбөйтүү –нааразычылыктарга алып келет. Бизнес коомчулугу билдирет
27-майда Жогорку Кеңештин сайтында Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жаатындагы бир катар ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө депутат Саматбек Ибраев демилгелеген мыйзам долбоору жарыяланган. Мыйзам долбоорунда жумуш берүүчүлөр үчүн 15,25%, ал эми кызматкерлер үчүн 13% өлчөмүндө төгүмдөрдү кошуу ставкасын белгилөө сунушталган. Жалпы көлөмү 28,25% түзгөн камсыздандыруу төгүмдөрү учурдагы көрсөткүчтөн (27,25%) 1% га жогору. Бизнес коомчулугу бул демилгеге каршы чыгып, Жогорку Кеңешке ачык кат жөнөтүштү.
Ишканалардын кызматкерлеринин эмгек акысынан көп өлчөмдө кармап калуу – социалдык туруксуздуктун өнүгүшүнө салым кошуп, коммерциялык жана бюджеттик түзүмдөрдөгү катардагы жумушчулардын нааразычылыгын жаратат дейт ишкерлер.
Эмне үчүн каршы?
Ишкерлердин пикиринде, пандемиядан улам бир жылдан ашуун убакыттан бери уланып келе жаткан катуу экономикалык кризистин айынан өлкөнүн ишкерлери жана эмгекчилери дуушар болуп жаткан учурдагы эң татаал экономикалык кырдаал, саясий туруксуздук такыр эле эске алынбай жатат.
«2021-жылдын 5-майында КРнын президенти өзүнүн кайрылуусунда социалдык төлөмдөрдүн тарифтерин төмөндөтүү зарылдыгын айткан. Президенттин тапшырмасына ылайык, мыйзам долбоору ЖКнын кароосуна 2021-жылдын 1-октябрына чейин киргизилиши керек. Азыркы учурда, КРнын Өкмөтү менен бизнес коомчулугунун өкүлдөрү жана эксперттерден турган жумушчу топ, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча реформанын алкагында, социалдык камсыздандыруу жана пенсия менен камсыздоо боюнча жаңы мыйзам долбоорлорунун концепциясын иштеп жатышат», – деп айтылат кайрылууда.
Бизнес-ассоциациялар өздөрүнүн пенсиялык реформасынын концепциясын сунушташкан, ал Министрлер Кабинетине жана ЖКга берилген, анда социалдык камсыздандыруу системасын өркүндөтүү боюнча кыйла натыйжалуу инструменттер сунушталган.
Талкуусуз эле
Бизнес коомчулугу айрым депутаттар өз каалоосу менен мамлекеттик саясаттын негизги максаттарын эске албастан, мыйзамдарга туш келди өзгөртүүлөрдү киргизип жаткандыгын жана Ибраев демилгелеген бул мыйзам долбоору буга мисал экенин билдиришти.
Белгиленгендей, 2018-жылы ЖКнын азыркы чакырылышынын жыйынында тарифтик саясаттын маселелерин чечүүдө координацияланган мамилени иштеп чыгуу үчүн ведомстволор аралык жумушчу топ түзүлгөн, ошондо деле социалдык төлөмдөрдүн тарифтерин төмөндөтүү керек деген жыйынтыкка келишкен болчу.
«Фискалдык жана социалдык саясатта тажрыйбасы жок депутаттар бул татаал жана сезимтал тармактын мыйзамдарына өзгөртүү киргизүүгө аракет кылганда эмне болоорун буга чейинки терс мисалдардан билебиз», – деп айтышты ишкерлер.
Бир кезде, депутаттык корпустун бир катар активдүү өкүлдөрү коомчулуктун дагы, ишкер чөйрөнүн дагы массалык нааразычылыгын эске албай туруп, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жана бюджеттик укуктарды бузуу менен эмгекчилердин ден-соолугун чыңдоо Фондун түзүшкөн.
«Бул иштин жыйынтыгын айтпасак да түшүнүктүү. Профсоюздар Федерациясы учурда ишкерлердин жана жумушчулардан келген миллиарддаган акча каражаттары үчүн ички чыр-чатактардын жана коррупциялык жаңжалдардын сазына батып, эки топко бөлүнүп, жыйынтыгында соттошуп кетишти. Натыйжада, уюмдун эсептери камакка алынды, жумушчулардын ден соолугун чыңдоо үчүн эч кандай иштер жүргүзүлбөдү», – деп айтылат билдирүүдө.
Демилгечи өзү демилгелеп жаткан мыйзам долбоорунун ишмердиги тууралуу түшүнүгү да жок, депутат бул долбоордун кабыл алынуусу эч кандай экономикалык жана социалдык кесепеттерди алып келбейт, мыйзам долбоору жөнгө салуучу таасирди талдоону талап кылбайт, анткени ал ишкердик ишти жөнгө салууга багытталган эмес деп көрсөтүп жатат.
«Эмгек акы төлөө фондусуна жүктү түздөн-түз көбөйткөн мыйзам ишкердикти жөнгө салууда кандайча мааниге ээ болбой, эч кандай кесепеттерге алып келбейт? Депутаттын пикири боюнча, ушул категорияга жалпысынан кандай мыйзам долбоорлорун киргизсе болот?», – деп нааразы болушууда бизнес коомчулугу.
Бизнес-ассоциациялардын тизмеги
Кыргызстандын ишкерлер коомчулугу депутат Ибраевге кайрылып, анын мыйзам долбоорун кайрадан алуу талабын жана ЖКнын бардык депутаттарына, Кыргызстандагы учурдагы катастрофалык экономикалык кырдаалды эске алуу менен, ишкерлердин абалын дагы да начарлата турган эч кандай чечимдерди кабыл албоого чакырышты.
1. Чакан ГЭСтердин ассоциациясы
2. Кыргызстандагы жеткирүүчүлөр ассоциациясы (өндүрүүчүлөр жана дистрибьютерлер)
3. КККЭ ассоциациясы
4. Банкеттик ресторандар жана иш-чараларды уюштуруучулар ассоциациясы
5. Агроөнөр жай комплексин өнүктүрүү ассоциациясы
6. Токмок шаарындагы чакан жана орто ишканалар
7. Эл аралык ишкерлер кеңеши
8. Кыргызстандын банктар бирлиги
9. КРгы Америкалык Соода Палатасы
10. КРнын Зергерлер жана Ишкерлер Бирлиги
11. ЕАЭБ Зергерлер Ассоциациясы
12. Бизнес Ассоциациялардын Улуттук Альянсы
13. Алкоголдук продукцияны өндүрүүчүлөрдүн ассоциациясы
14. Жайыл районунун жана Кара-Балта шаарынын ишкерлер бирлиги
15. «Легпром» жеңил өнөр жай ишканаларынын ассоциациясы
16. КРнын Камсыздандыруучулар Ассоциациясы
17. «Евразиялык ишкерлер клубу» ишкерлер ассоциациясы
18. Кыргызстандын ишкерлер тобу
19. Кыргызстандын жер-жемиш ишканаларынын ассоциациясы
20. КРнын Салык консультанттарынын палатасы
21. ЖИА Бизнес Ассоциациясы
22. Телеком операторлорунун ассоциациясы
23. Кыргызстандын Бажы Брокерлеринин Ассоциациясы
24. Билим берүү мекемелеринин бирлигинин ассоциациясы
25. Сүттү кайра иштетүү ассоциациясы
