Кыргызстандагы эң алдыңкы 10 МЖӨ долбоору

2015-жылдан бери мамлекеттик-жеке өнөктөштүк (МЖӨ) системасы мамлекеттик инфраструктуралык долбоорлорго ири көлөмдөгү инвестицияларды тартууда. 2023-жылы өлкөдө МЖӨ боюнча 41 долбоор ишке ашмакчы. Долбоорлорду даярдоону каржылоо фондунун бюджети 4 млн долларды түзөт. Төмөндө Economist.kg МЖӨ борбору менен биргеликте өлкө үчүн эң маанилүү он долбоор тууралуу сөз кылат.

1. Кубаттуулугу 300 МВт болгон каркастуу бийик күн электр станцияларын куруу – 275 млн доллар.

• Тармак: Энергетика
• Мамлекеттик өнөктөш: Жаратылыш ресурстар министрлиги
• Келишимдин мөөнөтү: 25 жыл
• Аткаруучу: «Бишкек Солар» (Кыргызстан).

Биринчи күн электр станциясы Ысык-Көл районундагы Тору-Айгыр айылында курулууда. Долбоордун инвесторлору Орус-Кыргыз өнүктүрүү фонду (ОКӨФ) жана россиялык «Юнигрин энерджи» компаниясы болуп саналат. Инвестор катары Евразия өнүктүрүү банкы (ЕӨБ), россиялык Газпромбанк жана Сбербанк сыяктуу башка уюмдар да тартылган. Аталган күн станциясы жылына 600 млн кВт/саат электр энергиясын өндүрө алат. Бул 140 млн кубометрден ашык жаратылыш газын пайдалануу менен барабар.

2. Бишкек, Ош жана Жалал-Абад шаарларында гемодиализ кызматын уюштуруу – 12 млн доллар.

• Тармак: Саламаттыкты сактоо
• Мамлекеттик өнөктөш: Саламаттык сактоо министрлиги
• Келишимдин мөөнөтү: 10 жыл
• Ишке ашыруучу: Fresenius Medical Care Deutschland (Германия).

Эки эл аралык тагыраак айтканда, Германиянын Fresenius Medical Care жана Индиянын Nephro Plus компаниялары алдын ала квалификациядан өтүшкөн. Тендердик комиссиянын баалоосунун жыйынтыгы боюнча 2017-жылдын 14-июнунда Германиялык компания жеңүүчү деп табылган. Ошондон бери бөйрөк жетишсиздиги менен ооруган бейтаптар үчүн төрт борбор ачылып, иштеп жатат, анын экөө Бишкек шаарында жайгашкан.

3. КРнын саламаттык сактоо уюмдарына компьютердик томографтарды орнотуу — 5 млн доллар.

• Тармак: Саламаттыкты сактоо
• Мамлекеттик өнөктөш: Саламаттык сактоо министрлиги
• Келишимдин мөөнөтү: 15 жыл
• Аткаруучу: Afey Holding (Кытай).

2023-жылдын март айынын аягында КММАнын диагностикалык борборунда биринчи компьютердик томография борбору ачылган. МЖӨ борборунун маалыматы боюнча, жалпысынан мындай алты борбор түзүлөт: Бишкекте экөө, Балыкчы, Токтогул, Кадамжай жана Өзгөн райондорунда бирден. Долбоор жаңы КТ аппараттарын орнотууну гана эмес, техникалык жактан эскирген жабдууларды модернизациялоону жана бейтаптарга көрсөтүлүүчү кызматтардын сапатын жогорулатууну да камтыйт.

4. Новопокровка айылындагы «Кыргызжылуулукэнерго» мамлекеттик ишканасынын өндүрүштүк базасын реконструкциялоо жана модернизациялоо — 1 млн доллар.

• Тармак: Энергетика
• Мамлекеттик өнөктөш: Энергетика министрлиги
• Келишимдин мөөнөтү: 49 жыл
• Ишке ашыруучу: «Глобал карго» (Кыргызстан).

Бул жерде 85 млн сомдук инвестиция менен кийим тигүү жана сактоочу жайлар уюштурулат. Бул долбоор ишке ашса 80ге жакын адамга жумуш оруну түзүлөт, ошондой эле сапаттуу кампа кызматтары пайда болмокчу.  

5. Бишкектин коомдук транспортунда электрондук эсеп — 731 миң доллар

• Тармак: Транспорт
• Мамлекеттик өнөктөш: Бишкек мэриясы
• Келишимдин мөөнөтү: 5 жыл
• Ишке ашыруучу: BPC AG (Швейцария).

Долбоор ишке ашырылды. Ушул тапта коомдук транспортто жүрүү үчүн толук накталай эмес төлөмгө өтүү зарыл.

6. Чыгыш автобекетинин филиалын реконструкциялоо жана модернизациялоо — 600 миң доллар

• Тармак: Муниципалдык инфраструктура
• Мамлекеттик өнөктөш: "Кыргыз Автобекети"
• Келишимдин мөөнөтү: 28 жыл
• Аткаруучу: "Темир Ай" (Кыргызстан).

Бул долбоор маанилүү инфраструктуралык объектти сактап калуу максатында Бишкек шаарынын Чыгыш автобекетинин инфраструктурасын өнүктүрүү жана модернизациялоону карайт. Жүргүнчүлөр жана автобекеттин кызматын пайдалануучулар үчүн ыңгайлуу шарттарды камсыз кылуу болуп эсептелет.

7. Ысык-Көлдө илимий-өндүрүштүк мөмө-жемиш питомнигин түзүү — 450 миң доллар

• Тармак: Айыл чарбасы
• Мамлекеттик өнөктөш: КРнын Айыл чарба министрлигине караштуу Айыл чарба өсүмдүктөрүн экспертизалоо департаменти
• Келишимдин мөөнөтү: 25 жыл
• Ишке ашыруучу: «Элеонора плюс»  (Кыргызстан).

Бул МЖӨ долбоору жаңы заманбап сортторду биздин шарттарда сынап көрүү, агротехнологиялык паркты жана окуу борборун, мөмө-жемиш питомнигин (алма, алмурут, алча, кара өрүк, карагат) түзүү жана 20 гектар жерге мөмө бакчасын тигүүнү карайт.

8. «Кызыл Кыргызстан» кинотеатрын реконструкциялоо – 420 миң доллар

• Тармак: Маданият
• Мамлекеттик өнөктөш: Маданият министрлиги
• Келишимдин мөөнөтү: 49 жыл
• Ишке ашыруучу: «Бурана гранд» жана ADS Group Corpation.

2019-жылы бул кинотеатрды реконструкциялоо чечими кабыл алынган. Долбоор 2-кабатында интеграцияланган кинотеатры бар 19 кабаттуу Бурана Гранд комплексин курууну камтыйт. Кинотеатр 100 орунга ылайыкташтырылган жана 10 метрге чейинки экраны ар түрдүү аянтчага ылайыкталган. Реконструкциялоо иштери аяктагандан кийин кинотеатрдын мүлк комплекси Кинематография департаментине кайтарымсыз негизде өткөрүлүп берилет.

9. Каба уулу Кожомкул атындагы Спорт Ордосунун спорттук күрөш залынын курулушу – 400 миң доллар

• Тармак: Спорт
• Мамлекеттик өнөктөш: Спорттук курулуштар жана спорттук камсыздоо мамлекеттик администрациясы
• Келишимдин мөөнөтү: 25 жыл
• Ишке ашыруучу: «Гермес логистик» (Кыргызстан).

Долбоордун алкагында заманбап талаптарга жана стандарттарга жооп берген жаңы спорттук күрөш залын ачуу каралган. Ошондой эле республикалык деңгээлде күрөш боюнча мелдештерди жана чемпионаттарды өткөрүүнү камсыз кылат.

10. Кант шаарынын спорттук-эс алуу комплексиндеги оюн жана кышкы спорттун түрлөрү боюнча балдар-өспүрүмдөр спорт мектебинин бассейнин оңдоо — 180 миң доллар.

• Тармак: Спорт
• Мамлекеттик өнөктөш: Оюндар жана кышкы спорт боюнча балдар жана өспүрүмдөр спорт мектеби
• Келишимдин мөөнөтү: 15 жыл
• Ишке ашыруучу: жеке ишкер Евсеенко Роман Александрович (Кыргызстан).

Долбоордун алкагында жеке өнөктөш имараттын эки бассейн жайгашкан бөлүгүн, анын ичинде бардык душтарды, кийим алмаштыруучу жайларды жана башка жайларды оңдоону пландаштырууда. Бассейн заманбап жылытуу системасы жана тазалоочу жабдуулар менен камсыздалмакчы.