Борбор Азия сууларынын 85%ын Казакстан, Өзбекстан, Түркмөнстан сугат үчүн пайдаланат–ЕАӨБ
Евразия өнүктүрүү банкынын (ЕАӨБ) докладында өнүгүп икеле жаткан өлкөлөлөрдө аналитиктер туруктуу өнүгүүнүн бардык багыттары боюнча өнөктөштүктү жана кызматташууну өнүктүрүүнүн өзгөчө зарылдыгын белгилешкени айтылат.
Аналитиктер Борбор Азиядагы Арал деңизинин бассейни эки негизги көйгөйгө – суу жана энергетика инфраструктурасына инвестициялардын жетишсиздиги жана натыйжалуу регионалдык кызматташуунун жоктугуна туш болгонун баса белгилешкен.
Бул факторлор региондо сууну жана энергияны пайдалануунун натыйжалуулугун олуттуу түрдө төмөндөтүп, азык-түлүк коопсуздугун өтө алсыз абалга алып келип, натыйжада олуттуу экономикалык жоготуулар жаралып жатат.
ЕАБРде белгилешкендей, бул көйгөйлөрдү чечүү комплекстүү ыкманы талап кылат.
"Борбор Азиянын чектелүү суу ресурстары негизинен сугат жана энергетика муктаждыктары үчүн колдонулат. Арал деңизинин бассейнинде бул ресурстар эки ири трансчек аралык дарыядан — Амударыя жана Сырдарыядан келип чыгат.
Бирок бул ресурстардын бөлүштүрүлүшү өтө теңсиз: жылдык агымдын 77%ы жогорку агымдарда — Тажикстан менен Кыргызстанда түзүлөт, ал эми суу ресурстарынын 85%ы төмөнкү агымдарда — Өзбекстанда, Түркмөнстанда жана Казакстанда сугат үчүн пайдаланылат", — деп билдиришет авторлор.
Аналитиктердин пикиринде, суу жана энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу контекстинде көп тараптуу өнүктүрүү банктары (КӨБ) регионалдык көйгөйлөрдү жана чакырыктарды чечүүдө жалпы байланыштыруучу звено катары чыгышы мүмкүн.