Парламент турак жайларды камсыздандыруу мыйзам долбоорун жактырды
Жогорку Кеңештин финансы, бюджет, ишкердик жана атаандаштыкты өнүктүрүү боюнча комитети "Турак жайларды өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыруу жөнүндө" мыйзамга өзгөртүүлөрдү карап чыкты.
Документ Министрлер кабинети тарабынан иштелип чыккан. Ага ылайык, камсыздандыруу пулу (бирикмеси) юридикалык жак макамын алып, каражатты камсыздандыруу төлөмдөрүнүн бир бөлүгүнөн түзөт.
Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө мамлекеттик кызматынын төрагасы Марат Пирназаров бул жаңычылдык ири табигый кырсыктар учурунда чыгымдарды төлөөгө жардам берерин билдирди. Анын айтымында, камсыздандыруу пулун түзүү буга чейин да каралган, бирок иш жүзүндө колдонулган эмес.
Мыйзам долбоору менен камсыздандыруу төлөмү берилүүчү айрым табигый кырсыктардын көрсөткүчтөрү төмөндөтүлүүдө:
- Жер титирөө — 6 баллдан 5 баллга чейин;
- Катуу шамал — секундасына 25 метрден 20 метрге чейин;
- Катуу кар жаашы — 200 ммден 150 ммге чейин;
- Мөндүр — көлөмүнө коюлган талап алынды (мурда 20 ммден жогору болчу);
- Көчкү жана таш кулоо "жер массасынын жылышы" деген бирдиктүү категорияга бириктирилди.
Марат Пирназаров белгилегендей, учурда жарандар турак жайын камсыздандыруу үчүн айыл жеринде жылына 600 сом, шаарда 1 200 сом төлөшөт. Табигый кырсык болгондо алар тиешелүүлүгүнө жараша 500 миң сомго чейин жана 1 млн сомго чейин компенсация ала алышат.
Анын айтымында, жеке тариф да бар — жаран турак жайдын наркынын 0,3%ын төлөйт. Мисалы, үй 50 млн сом турса, жылына 150 миң сом төлөп, кырсык болгон учурда толук наркын өндүрүп алат.
Базалык тариф 0,12%ды түзөт, ал эми эксперттердин эсебинде бул көрсөткүч кеминде 0,26% болушу керек. Бирок азырынча тарифтер көтөрүлбөйт, анткени айрым жарандар 600 сомду да кымбат деп эсептешет.
Чиновник белгилегендей, социалдык тарифтер ири кырсыктарда (мисалы, Түркиядагыдай ири жер титирөө) чыгымды толук жабууга жетишсиз болушу мүмкүн. Дал ошондуктан камсыздандыруу пулу киргизилип жатат.
Талкуунун жыйынтыгында депутаттар мыйзам долбоорун биринчи окууда жактырышты.
