Бишкекке майда көмүр алып киргендер 23 миң сомго чейин айып пул төлөйт
Кыргызстанда Бишкек шаарынын жана Чүй облусунун аймагында 0–13 мм өлчөмүндөгү майда фракциядагы көмүрүн алып кирүү, сатуу, сактоо жана пайдалануу үчүн административдик жоопкерчилик киргизүү сунушталды. Тиешелүү өзгөртүүлөрдү Укук бузуулар жөнүндө кодексине киргизүү сунушталып жатат.
Мыйзам долбооруна ылайык, Кодекске 234-берене менен толуктоо киргизилип, көрсөтүлгөн фракциядагы майда көмүрдүн жүгүртүлүшү үчүн айып пулдар белгиленет. Жеке жактар үчүн айып пулдун өлчөмү 75 эсептик көрсөткүчтү (7,5 миң сом), ал эми юридикалык жактар үчүн 230 эсептик көрсөткүчтү (23 миң сом) түзөт. Бул талап жылуулук менен камсыз кылуучу ишканалар үчүн арналган көмүр жеткирүүлөрүнө гана колдонулбайт.
Мыйзам долбоору жаратылышты коргоо мыйзамдарынын сакталышын күчөтүү максатында иштелип чыгып, атмосфералык абанын булганышын азайтууга багытталган.
Түшүндүрмө материалдарда белгиленгендей, сапаты төмөн майда көмүрдү колдонуу, айрыкча жылуулук берүү сезонунда, абанын сапатынын начарлашына алып келген негизги факторлордун бири болуп саналат.
Демилгенин негиздемесинде Дүйнөлүк банктын 2023-жылдагы изилдөөсүнүн маалыматтары келтирилген. Ага ылайык, Бишкек шаарында PM2.5 майда бөлүкчөлөрү менен абанын булганышынын негизги булактары — турак жайларды жылытуу жана автотранспорт болуп саналат. Майда фракциядагы көмүрдү колдонуу жогорку чаң пайда кылуу жөндөмдүүлүгүнө жана күйгөндө зыяндуу заттарды көп бөлүп чыгаргандыгына байланыштуу абалды ого бетер курчутат.
Буга чейин Министрлер кабинетинин 2025-жылдын 6-октябрындагы №639 токтому менен фракциясы 13 ммге чейинки россып көмүрүн алып кирүүгө, сактоого, сатууга жана пайдаланууга тыюу салынган.
Бирок колдонуудагы Укук бузуулар жөнүндө кодексте бул тыюуну бузгандыгы үчүн жоопкерчиликти караган норма жок болгон. Жаңы мыйзам долбоору ушул боштукту жоюуга жана мыйзам бузууга каршы натыйжалуу механизмди түзүүгө багытталган.
