Инфляциянын өсүшү аманатчылардын банктагы депозиттерине кандай таасир этет?
2025-жылы Кыргызстандагы инфляциянын кескин өсүшүнө ички жана тышкы факторлордун айкалышы себеп болууда. Азыркы тапта инфляциянын деңгээли (2025-жылдын сентябрынан 2024-жылдын сентябрына карата) 8,4% түздү. Улуттук банк жылдын аягына карата инфляциялык күтүүлөрдү 5-7%дан 8,5-9%га чейин, ал эми эсептик ченди 9%дан 10%га чейин көтөрдү.
КРнын депозиттерди коргоо боюнча агенттигинин аткаруучу директору Кадырбек Букуевдин айтымында мындан аркы чен келечектеги инфляциянын тенденциясына жараша болот. Инфляциянын андан ары тездешинин таасири аманатчылардын банкта кармаган депозиттерине кийинкидей таасир этиши мүмкүн:
1. Депозиттик чен боюнча: Депозиттер боюнча реалдуу кирешелүүлүктүн төмөндөшү. Реалдуу кирешелүүлүк = пайыздык чен – инфляция. Банктар жагымдуулукту сактоо жана аманатчыларды кармап калуу үчүн пайыздык ченди көтөрө башташат.
2. Депозиттин түзүлүшү боюнча: Калктын чет элдик валютага же жыйым топтоонун альтернативдүү түрлөрүнө өтүшү күтулөт. Каражаттын мөөнөттүү депозиттен - талап боюнча депозитке өтүшү жана депозиттердин валютадагы үлүшүнүн көбөйүшү мүмкүн (акчаны сактоо үчүн калк доллар, алтын ж.б. кыйла туруктуу инструменттерге кызыгат).
3. Кредит боюнча чендер: Тартылып келинген ресурстардын (каржылоонун наркы) кымбатташына байланыштуу, кредит боюнча чендин жогорулашына алып келиши мүмкүн.
