Улуттук банк тез төлөмдөр системасы үчүн бирдиктүү оператор түзүүнү сунуштады
КРнын Улуттук банкы банктар жана башка финансылык уюмдар ортосунда төлөмдөрдү иштеп чыгуу жана багыттоо иштерин камсыздай турган тез төлөмдөр системасынын бирдиктүү операторун түзүүнү сунуштады. Тиешелүү жобонун долбоору коомдук талкууга чыгарылды.
Долбоорго ылайык, жаңы система ар кандай банктарда жана финансылык уюмдарда тейленген кардарлардын ортосундагы акча которууларды реалдуу убакыт режиминде — суткасына 24 саат, жумасына 7 күн, жылына 365 күн жүргүзүүгө мүмкүндүк берет.
Бирдиктүү оператор төлөм жана маалыматтык билдирүүлөрдү иштеп чыгуу, клиринг жүргүзүү, реестрлерди жана маалымдамаларды жүргүзүү, операцияларды көзөмөлдөө, маалыматтык коопсуздукту камсыз кылуу жана системанын үзгүлтүксүз иштешине жооп берет.
Тез төлөмдөрдү жүргүзүүдө бирдиктүү идентификаторлорду колдонуу каралууда. Алардын катарына:
- уюлдук телефондун номери;
- улуттук QR-код;
- банктык эсептин номери;
- банк картасынын номери;
- жана башка идентификаторлор кирет.
Ошондой эле долбоордо идентификаторлордун борборлоштурулган реестрин түзүү каралган. Ал QR-кодду же башка идентификаторду конкреттүү кардар, банктык эсеп, электрондук капчык же башка төлөм инструменти менен байланыштырууга мүмкүндүк берет.
Реестрде маалыматтар актуалдуу жана толук болушу, идентификаторлорду салыштырууда кайталанган же туура эмес маалыматтарга жол берилбеши керек.
Улуттук банк тез төлөмдөр системасын түзүү зарылдыгын өлкөдө накталай эмес төлөмдөрдүн көлөмүнүн өсүшү менен байланыштырууда. Жаңы система учурдагы төлөм инфраструктурасын толуктап, акча жөнөтүүчү менен алуучунун кайсы банкта же финансылык уюмда тейленгенине карабастан, алардын ортосундагы которууларды тездетүүгө багытталат.
Ошол эле учурда Кыргызстанда иштеп жаткан бирдиктүү төлөм инфраструктурасы 2022-жылдын май айынан 2026-жылдын 1-июнуна чейин 1,03 млрддан ашык төлөмдү жана которууну иштеп чыккан. Алардын жалпы суммасы 1,7 трлн сомду түзгөн.
Долбоордо мындан тышкары ликвиддүүлүктү башкаруу, алдамчылыкка каршы аракеттенүү, талаштуу жана жаңылыш жүргүзүлгөн операцияларды жөнгө салуу механизмдери каралган. Системанын маалыматтык коопсуздугуна жана өзгөчө кырдаалдарда резервдик калыбына келтирүүгө да талаптар белгиленет.
Улуттук банктын маалыматына ылайык, «Кыргыз Республикасынын тез төлөмдөр системасы жөнүндө» жобонун долбоору «Улуттук банктын ченемдик актылары» — «Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүмүндө жана коомдук талкуунун бирдиктүү порталында жайгаштырылган.
