Мөмөлүү дарак отургузам десең, тандаганды үйрөн
Кыргызстандын аймактарында бак-дарактардын түшүмдүүлүгүн жогорулатуу жана сапаттуу мөмө алуу багытында адистер көчөт тандоонун маанилүү эрежелерин баса белгилеп келишет. Кандай гана мөмөлүү бак эгилбесин, туура сорт тандоо жана аларды туура айкалыштырып жайгаштыруу — өндүрүмдүүлүктүн негизги фактору.
Адистердин айтымында, эң жакшы түшүм алуу үчүн жалпы бактын 80%ын негизги сорт, ал эми 20%ын 2–3 ар кандай чандаштыруучу өсүмдүктөр түзүшү зарыл. Бул бактардын бири-бирин чаңдаштырып, туруктуу жана мол түшүм берүүсүнө өбөлгө түзөт. Анткени айрым сорттор кээ бир жылдары толук гүлдөбөй калышы мүмкүн. Ошондуктан сортторду комбинациялап эгүү — эң туура чечим.
Көчөт тандоодо сорттордун биологиялык өзгөчөлүктөрүнө өзгөчө көңүл буруу сунушталат. Алардын өсүү ритми, ооруларга болгон туруктуулугу жана агротехникалык талаптары бири-бирине жакын болушу — багбанга иштерди жүргүзүүдө жеңилдик жаратат.
Мөмөлүү бактардын сортторун бириктирүүдө төмөнкү принциптерди кармануу сунушталат:
- Жайкы сорттор — бир талаада 2–3 сорт бирге эгилет;
- Күзгү сорттор — 2–3 сорттон айкалыштырмалуу жайгаштырылат;
- Кышкы сорттор — өзүнчө аймакка бөлүнүп эгилет.
Мындай ыкма бак ээлерине түшүмдүүлүктү жогорулатуу менен катар, экономикалык жактан баалуу моделди түзүүгө, жылдык өндүрүштү пландаштырууга жана пайдасын көбөйтүүгө шарт түзөт.
Айыл чарба өсүмдүктөрүн жана багбанчылык экспертизалоо департаментинин адистери багбандарды көчөт тандоого жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырып, туура тандалган сорттор багыңыздын узак мөөнөттүү түшумдүулүгунүн негизин түзөрүн белгилешет.
