Экономика

Дыйкандык чарбалардын укуктук статусу өзгөртүлөбү?

Мелис Совет уулу

24 фев 2026 12:45

2026-жылдын 24-февралында Айыл чарба министрлиги дыйкандык жана үй-бүлөлүк фермердик чарбалардын укуктук статусу тууралуу жаңы мыйзам долбоорун коомдук талкууга чыгарды.

Документ бир нече мыйзамдардагы нормаларды, анын ичинде Жарандык жана Салык кодекстерин жаңылоону сунуштайт, ошондой эле "Дыйкандык чарбасы жөнүндө" мыйзамын "Дыйкандык жана үй-бүлөлүк фермердик чарба жөнүндө" мыйзам деп өзгөртүүнү карайт.

Негизги жаңылык — эки формадагы чарбаларды мыйзамдуу бекитүү:

Дыйкандык чарба — юридикалык жак катары өз алдынча субъект, эки жана андан көп үй-бүлөнүн эмгеги менен негизделген, жер жана мүлктү менчикте же ижарага берүү менен колдонуп айыл чарба продукциясын биргелешип өндүрөт.
Үй-бүлөлүк фермердик чарба — жеке жак катары субъект, бир үй-бүлөнүн эмгеги менен негизделет, айыл чарба өндүрүшүн жер бөлүгү жана/же ижарадагы участок, ошондой эле жеке чарбачылык жеринде жүргүзөт.

Долбоорго ылайык, эки формадагы чарбаларды түзүү жана каттоо тартибин Министрлер Кабинети аныктайт, ал эми чарбалардын мүлкү алардын мүчөлөрүнө жалпы менчик укугу менен таанылат, эгер мыйзам же келишим башкача көрсөтпөсө.

Айрым белгилөө боюнча, айыл чарба менен алектенген үй-бүлөлүк фермердик чарба жеке жак катары катталат, ар бир мүчөсү өз жер үлүшүнөн эркин чыгууга, өз үй-бүлөлүк чарбасын түзүүгө же дыйкандык чарбага кошулууга укуктуу.

Мыйзам кабыл алынса, расмий жарыяланган күндөн тартып он күндөн кийин күчүнө кирет, ал эми Кабмин өз чечимдерин жаңы мыйзамга ылайык келтирүүгө милдеттендирилет.

Мындан тышкары окуңуз

BAKAI S&P Global CSA ESG баалоосунда 71 упай алып, дүйнөлүк банк секторунун алдыңкы 9%ына кирди

BAKAI туруктуу өнүгүү боюнча жыл сайын өткөрүлүүчү эл аралык S&P Global Corporate Sustainability Assessment (CSA) баалоосунун жыйынтыгын жарыялайт. 2026-жылдын 6-октябрында расмий берилген баалоонун жыйынтыгы боюнча Банк мүмкүн болгон 100 упайдын ичинен 71 упай алды. Бул 2025-жылдагы көрсөткүчтөн 14 упайга жогору. S&P Global CSA

Кыргызстанда тогуз айда 39 миңден ашык пенсиялык иш кароого алынды

2026-жылдын январь–сентябрь айларында Кыргызстандын Социалдык фонду 39 261 пенсиялык ишти кароого алды. Бул тууралуу аталган мекеменин басма сөз кызматынан кабарлашты. Маалыматка ылайык, сентябрь айында 2 759 жаранга пенсия жаңыдан чектелген. Ошондой эле 596 пенсионердин пенсиясы кайра эсептелген. Кайра эсептөө эмгек стажы, эмгек акысы, окуусу жана майыптыгына байланыштуу кошумча

Кыргызстанда статистикалык маалыматтарды топтоодо ЖИ технологиялары колдонулушу мүмкүн

Армениянын Ереван шаарында КМШга мүчө мамлекеттердин статистикалык кызматтарынын жетекчилеринин кеңешинин 76-отуруму жана “Статистикадагы жаңы усулдар жана технологиялар” аттуу IV эл аралык статистикалык форум өттү. Иш-чараларга Кыргызстандын Улуттук статистика комитетинин төрагасы Бактыбек Кудайбергенов катышты. Улуттук сатитстика комитетинин маалыматына караганда, иш-чаранын жүрүшүндө статистикалык маалыматтарды даярдоодо мамлекеттик маалымат тутумдарындагы маалыматтарды

12-октябрда Бишкек жана ага жакын айрым жерлеринде электр жарыгы өчүрүлөт

12-октябрда электр тармактарынын ишенимдүүлүгүн жогорулатуу максатында Бишкек шаарында жана ага жакын аймактарда оңдоо жана техникалык тейлөө иштери жүргүзүлөт. Буга байланыштуу айрым көчөлөрдө жана конуштарда электр энергиясы убактылуу өчүрүлөт. “Улуттук электр тармактары” ААКтын Бишкек электр тармактары ишканасынын маалыматына ылайык, иштер Чыгыш, Батыш, Түндүк жана Аламүдүн райондук электр тармактары тарабынан жүргүзүлөт.