Дыйкандык чарбалардын укуктук статусу өзгөртүлөбү?
2026-жылдын 24-февралында Айыл чарба министрлиги дыйкандык жана үй-бүлөлүк фермердик чарбалардын укуктук статусу тууралуу жаңы мыйзам долбоорун коомдук талкууга чыгарды.
Документ бир нече мыйзамдардагы нормаларды, анын ичинде Жарандык жана Салык кодекстерин жаңылоону сунуштайт, ошондой эле "Дыйкандык чарбасы жөнүндө" мыйзамын "Дыйкандык жана үй-бүлөлүк фермердик чарба жөнүндө" мыйзам деп өзгөртүүнү карайт.
Негизги жаңылык — эки формадагы чарбаларды мыйзамдуу бекитүү:
- Дыйкандык чарба — юридикалык жак катары өз алдынча субъект, эки жана андан көп үй-бүлөнүн эмгеги менен негизделген, жер жана мүлктү менчикте же ижарага берүү менен колдонуп айыл чарба продукциясын биргелешип өндүрөт.
- Үй-бүлөлүк фермердик чарба — жеке жак катары субъект, бир үй-бүлөнүн эмгеги менен негизделет, айыл чарба өндүрүшүн жер бөлүгү жана/же ижарадагы участок, ошондой эле жеке чарбачылык жеринде жүргүзөт.
Долбоорго ылайык, эки формадагы чарбаларды түзүү жана каттоо тартибин Министрлер Кабинети аныктайт, ал эми чарбалардын мүлкү алардын мүчөлөрүнө жалпы менчик укугу менен таанылат, эгер мыйзам же келишим башкача көрсөтпөсө.
Айрым белгилөө боюнча, айыл чарба менен алектенген үй-бүлөлүк фермердик чарба жеке жак катары катталат, ар бир мүчөсү өз жер үлүшүнөн эркин чыгууга, өз үй-бүлөлүк чарбасын түзүүгө же дыйкандык чарбага кошулууга укуктуу.
Мыйзам кабыл алынса, расмий жарыяланган күндөн тартып он күндөн кийин күчүнө кирет, ал эми Кабмин өз чечимдерин жаңы мыйзамга ылайык келтирүүгө милдеттендирилет.
