Кыргызстан 5 жыл ичинде 111 ломбарддын лицензиясын жокко чыгарды
Акыркы беш жыл ичинде Кыргызстанда 111 ломбарддын лицензиясы жокко чыгарылып, 11 лицензиянын аракети токтотулду. Жалпы салынган айып пулдардын суммасы 8 млн 414 миң сомду түзгөнүн Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматы билдирди.
Ведомство ломбарддык ишмердүүлүктү реформалоонун беш жылдык жыйынтыгын чыгарды. Бул мезгил аралыгында керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоого, калктын карыз жүгүн азайтууга жана рынокту көмүскө аймактан чыгарууга багытталган өзгөрүүлөр жүргүзүлгөн.
2024-жылдын май айынан тарта жылдык пайыздык ченге мыйзамдык чектөө киргизилип, ал "Улуттук банк чени + 12 пайыз" формуласы боюнча аныкталууда. Иш жүзүндө бул насыялардын баасын жылына орточо 30% деңгээлине чейин төмөндөтүп, 100–300% менен акча берүү учурларын жойгон.
Ошондой эле 200 миң сомго чейинки насыялар боюнча карыз алуучулар тууралуу маалыматты кредиттик бюролорго өткөрүүгө тыюу салынды. Бул жарандардын жеке маалыматтарын коргоого жана майда тиричилик насыялары үчүн алардын кредиттик тарыхынын начарлашына жол бербөөгө багытталган. Мындан тышкары, Министрлер кабинети ломбарддарга кардардын милдеттенмелерин көбөйткөн шарттарды өз алдынча өзгөртүүгө тыюу салды.
Регулятор ички көзөмөл жана кардарлардын төлөө жөндөмдүүлүгүн баалоо талаптарын күчөттү. Күрөө мүлкүнүн сакталуусу жана мыйзамсыз кармап калууга жол бербөө өзгөчө көзөмөлгө алынды. Ломбарддар тобокелдиктерди башкаруу системасын киргизүүгө милдеттендирилип, Финансы рыногун көзөмөлдөө кызматы тобокелдикке багытталган мониторингге өттү.
Рынокту консолидациялоо максатында капиталды этап-этабы менен көбөйтүү графиги киргизилди:
- 2025-жылдын 1-январынан тарта — 3 млн сом;
- 2026-жылдын июлунан тарта — 7 млн сом;
- 2027-жылы — 14 млн сом;
- 2028-жылдын июлуна чейин — 20 млн сомго жеткирүү каралган.
2026-жылдын 25-февралына карата Кыргызстанда расмий түрдө 383 ломбард иш алып барууда.
