Алмамбет Шыкмаматов: Кыргызстанда 450 миңге жакын жарандын салык карызы бар
Бүгүн, Мамлекеттик салык кызматынын төрагасы Алмамбет Шыкмаматов жарандардын таанылган салык карызы болгон учурда банк эсептеринен акча каражаттарын эсептен чыгаруу тартиби тууралуу “Биринчи радио” жана "Ала тоо 24" телеканалына түшүндүрмө берди.
Анын айтымында, бүгүнкү күндө болжол менен 450 миңге жакын жаранда салык карызы бар. Негизги себептердин бири жоопкерчиликтин төмөн деңгээли жана салык милдеттенмелерин өз убагында аткарбоо болуп саналат.
2026-жылдын 1-январынан тарта таанылган салык карызын өндүрүүнүн жаңыланган механизми киргизилген. Ага ылайык, карыз болгон учурда жаранга SMS-билдирүү жөнөтүлөт, жашаган жери боюнча жазуу түрүндө билдирүү берилет, ошондой эле электрондук кызматтар аркылуу да кабарланат. Мында карызды ыктыярдуу түрдө төлөө же аны мыйзамда белгиленген тартипте талашуу үчүн бир айлык мөөнөт каралган. Эгерде салык төлөөчү билдирүүлөрдү эске албай, белгиленген мөөнөт ичинде чара көрбөсө, анда банктык эсептен акча каражаттары өндүрүлөт – деп билдирди Алмамбет Шыкмаматов.
Анын айтымында мындай практика өнүккөн өлкөлөрдүн көпчүлүгүндө колдонулат. Ал эми мурдагы системада материалдар мажбурлап өндүрүү үчүн сот аткаруучуларына өткөрүлүп берилип келген. Бул өз кезегинде мүлктү камакка алууга, өлкөдөн чыгууга чектөө коюуга, ошондой эле кошумча чыгымдарга карыз суммасынын 20% чейин сот аткаруучунун акысы катары төлөөгө алып келчү. Мындан тышкары, карыз узак убакыт төлөнбөсө, туум эсептелип, карыздын көлөмү кыйла көбөйчү.
Жыйынтыгында, Салык кызматы бул жагдайды жеңилдетип, банк эсептеринен акча каражаттарын эсептен чыгаруу тартибин киргизген. Ага ылайык, жол-жоболор жөнөкөйлөтүлүп, ачык-айкындуулук жана адилеттүүлүк жогорулады, ошондой эле салык карыздарын башкаруунун натыйжалуу системасын түзүүгө шарт түзүлдү.
