Жол фонду реформаланат. Быйыл фондго 13 млрд сом түшөт деген божомол бар
Транспорт жана коммуникациялар министрлиги Жол фонду жөнүндө мыйзамга өзгөртүүлөрдү сунуштады. Реформа жол инфраструктурасын системалуу өнүктүрүүгө, көзөмөлдү санариптештирүүгө жана тармактагы кадр маселесин чечүүгө багытталган.
Министрликтин маалыматына ылайык, акыркы үч жылда жол жыйымдарынан бюджетке түшкөн каражат кескин өскөн. Эгер 2023-жылы бул сумма 99,2 млн сомду түзсө, 2025-жылдын аягына карата фонддун кирешеси 12 млрд сомго жеткен. Негизги өсүш чет өлкөлүк уруксат кагаздарын берүү жана ашыкча жүктөөдөн жолдорго келтирилген зыян үчүн алынган төлөмдөрдүн эсебинен камсыз болгон.
Болжол боюнча, 2026-жылы Жол фондуна түшүүлөр болжол менен 13 млрд сомду түзөт. Учурда бекитилген бюджет 8 млрд сом деңгээлинде.
Фонддун кирешеси миллиарддаган сомго жеткени менен, катардагы кызматкерлердин социалдык абалы төмөн бойдон калууда. 2024-жылы эмгек акынын аздыгынан улам жер үстүндөгү жана суу транспорту департаментинин кызматкерлеринин 18%ы жумуштан кеткен.
Бул көйгөйдү чечүү үчүн мыйзам долбоорунда төмөнкү сунуштар каралган:
- департаменттин муктаждыктары үчүн атайын эсеп түзүү;
- айрым жыйымдардын (таразыдан өткөрүү, атайын уруксаттар жана жол жээгиндеги жерлерди ижарага берүү) бир бөлүгүн кызматкерлерди материалдык жактан стимулдаштырууга багыттоо;
- кызматкерлердин социалдык абалын жакшыртуу аркылуу транспорттук көзөмөлдүн 21 суткалык пунктундагы коррупциялык тобокелдиктерди азайтуу.
Жаңы өзгөртүүлөр фонддун каражаттарынын 10%ына чейин тармакты өнүктүрүүгө жумшоого мүмкүнчүлүк берет. Бул каражаттар лабораторияларды жаңылоого, атайын техникаларды сатып алууга, санарип мониторинг системаларын киргизүүгө жана жол уюмдарына тиешелүү жер тилкелерин юридикалык жактан каттоого багытталат. Бул жол жээктериндеги жерлерди мыйзамсыз басып алуудан коргоого жардам берет.
Министрликтеги реформанын концепциясы президентке сунушталган. Документтин авторлору мыйзам кабыл алынса, республикалык бюджеттен кошумча чыгым талап кылынбай турганын, анткени тармак өзүн-өзү каржылоо деңгээлине жеткенин белгилешет.
