ЕФСР Кыргызстан экономикасынын 2026-жылга өсүү божомолун жогорулатты
Евразиялык стабилдештирүү жана өнүктүрүү фондунун (ЕФСР) аналитиктери Кыргызстан боюнча макроэкономикалык божомолду жогорулатышты. Алардын күтүүсүнө ылайык, 2026-жылы өлкөнүн ички дүң продукциясы (ИДП) 8,3% өсүп, болжол менен 2 трлн 334,8 млрд сомго жетет.
2026-жылы экономиканын ылдам өсүшүнүн негизги фактору фискалдык стимулдардын кеңейиши болот. Мамлекет социалдык чыгымдарды көбөйтөт: бюджет кызматкерлеринин айлык маяналары, пенсиялар, үч жашка чейинки балдарга төлөмдөр жогорулатылат, ошондой эле капиталдык салымдар көбөйөт. Бул курулуш тармагына жана керектөөгө кошумча түрткү берет.
Жогорку деңгээлдеги насыялоо жана реалдуу кирешелердин өсүшү соода тармагындагы активдүүлүктү да колдойт. Бирок кийинки жылдары суроо-талап жайлайт деп күтүлүүдө: 2027-жылы ИДПнын өсүшү 6,7%, 2028-жылы 6,3% болот.
2026-жылы инфляция Кыргызстандын Улуттук банкы белгилеген максаттуу чектен ашат. Орточо жылдык көрсөткүч 7,7% болуп, мурдагы баалоодон 0,6% жогору болот.
Баалардын өсүшүнө төмөнкү факторлор таасир этет:
- өлкөдөгү өтө жумшак акча-кредит саясаты;
- 2026-жылдын май айында электр энергиясынын тарифтерин индексациялоо күтүлүүдө;
- импорттолгон азык-түлүк жана күйүүчү-майлоочу материалдардын кымбатташы.
Кийинки мезгилде акча-кредит саясатынын катаалдашы жана импорттук баалардын басымынын азайышы инфляцияны болжол менен 6,3% деңгээлине кайтарат.
Жакынкы үч жылда мамлекеттик бюджеттин расмий профицити ИДПнын 1,9% деңгээлинде болот деп күтүлүүдө. Негизги кирешелер салыктык эмес булактардан түшөт — Улуттук банктын пайдасы жана мамлекеттик компаниялардын дивиденддери.
Бул каражаттар ишканаларды кошумча капиталдаштырууга, анын ичинде "АБанк" жана Мамлекеттик ипотекалык компанияга багытталат. Ошол эле учурда, ЕФСРдин методологиясы боюнча бул чыгымдарды эске алганда, реалдуу баланс ИДПнын 2% өлчөмүндө тартыштык менен түзүлөт.
Учурдагы эсептин тартыштыгы ИДПнын 21%ына чейин кыскарат. Бул ЕАЭБ өлкөлөрүндө транзиттик суроо-талаптын төмөндөшүнөн улам импорттун азайышы менен түшүндүрүлөт.
Акча которуулар ИДПнын 11%ына чейин төмөндөйт, буга рублдин алсырашы, Россияда айлык маяналардын өсүшүнүн жайлашы жана эмгек мигранттарынын санынын кыскарышы себеп болот.
Ал эми алтын экспорту өсөт деп күтүлбөйт: дүйнөлүк баалардын ыңгайлуу шартында Кыргызстандын Улуттук банкы максаттуу киреше алуу үчүн азыраак көлөмдө сатууга мүмкүнчүлүк алууда.
