Кыргызстанда чакан жана орто бизнестин экономикадагы үлүшү 50,9%га жетти
2025-жылы Кыргызстанда чакан жана орто ишкерлик субъекттери өндүргөн дүң кошумча нарктын көлөмү 1 трлн 6,7 млрд сомду түздү. Бул өлкөнүн ички дүң продукциясынын (ИДП) 50,9%ына барабар. Бул тууралуу Улуттук статистика комитетинен маалымдашты.
Маалыматка ылайык, 2025-жылы өлкөдө 27,2 миң чакан жана орто ишкана иштеген. Алардын 26 миңи чакан, 1,2 миңи орто ишканалар болгон. Ишканалардын 33,8%ы дүң жана чекене соода, автоунааларды оңдоо, 11,9%ы өнөр жай, 11,1%ы курулуш тармагында иштеген.
Ал эми 2026-жылдын 1-январына карата катталган жеке ишкерлердин саны 504,9 миңге жетип, бир жылда 3,4%га өсүп, 2025-жылы чакан жана орто ишканаларда 138,8 миң адам эмгектенгендиги маалымдалды.
Былтыр чакан жана орто ишканалардын кызматкерлеринин орточо айлык эмгек акысы 2021-жылга салыштырмалуу 2,7 эсеге өсүп, 34 643 сомду түздү. Буга карабастан, анын өлчөмү мурдагыдай эле орточо республикалык деңгээлден (42 493 сом) төмөн бойдон калууда.
Өндүрүш жана соода өстү
Чакан жана орто ишкерлик субъекттери 2025-жылы 201,1 млрд сомдук өнөр жай продукциясын өндүрүшкөн. Алардын өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүндөгү үлүшү 24,5%ды түзгөн. Айрыкча ун, өсүмдүк майы жана эмерек өндүрүшүндө чакан жана орто бизнестин үлүшү өскөн.
Статкомдун маалыматына караганда, 2025-жылы чакан жана орто ишкерлик субъекттеринин дүң жана чекене соодасынын, автоунааларды жана мотоциклдерди оңдоо жүгүртүүсүнүн көлөмү 1 714,9 млрд. сом түздү. Бул 2024-жылга караганда 27,5 пайызга көп.
Республика боюнча сооданын жалпы көлөмүндө чакан жана орто ишкерликтин соода жүгүртүүсүнүн үлүшү 76,6 % түздү. Мында эң чоң үлүш (33,1 пайызы) жеке ишкерлерге туура келди, чакан ишканалардын үлүшү республика боюнча соода жүгүртүүнүн жалпы көлөмүнүн 31,9 пайызын, орто ишканалардыкы - 11,6 пайызын түздү.
Ишканалардын финансылык жыйынтыгы
2025-жылдын жыйынтыгында чакан жана орто ишканалардын сальдолоштурулган финансылык натыйжасы 140,8 млрд сомду түзгөн. Бул акыркы 5 жылдагы эң жогорку көрсөткүч.
Ошондой эле чакан жана орто ишканалардын продукцияларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатуудан түшкөн жалпы кирешеси 1 трлн 18,1 млрд сомго жеткен.
