Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарында “Росатомдун” колдоосу менен инклюзивдүү чебер-класстар өткөрүлдү
Иш-чара “Рухтун жел кайыктары” долбоорунун 10-жылдык мааракесинин алкагында өткөрүлдү. Долбоордун командасы көчмөн маданиятынын салттарын жана кыргыз меймандостугун заманбап инклюзивдүү практика менен айкалыштырган уникалдуу боз үй тартуулады.
24-августтан 5-сентябга чейин Ысык-Көлдө “Рухтун жел кайыктары 2026: Экстрабилити кыймылы. Улантууну тандайбыз” аттуу эл аралык инклюзивдүү лагерь өттү. Аны “Ак таякча” автономдуу коммерциялык эмес уюму (АКЭУ) “Росатом” мамкорпорациясынын колдоосу менен уюштурган.
Лагердин спорттук жана социалдык-маданий иш-чараларына Кыргызстан, Түркия, Россия, Казакстан жана башка өлкөлөрдүн өкүлдөрү катышты. Катышуучулар парустук тримарандар жана калак менен сүзүүчү катамарандарды башкарууну үйрөнүштү, инклюзивдүү экипаждарда иштешти жана өздөрүнүн социалдык демилгелерин иштеп чыгышты.
2-сентябрда “Рухтун жел кайыктары” лагеринин командасы Кырчында өткөн Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарына кошулду. “Ак таякча” АКЭУ инклюзивдүү боз үйдү тартуулап, ал Оюндардын кеңири мейкиндигинин бир бөлүгүнө айланды.
Коноктор көздөрү таңылган абалда деңиз түйүндөрүн байлап көрүштү, боз үйдү жана салттуу тиричилик буюмдарын сенсордук изилдөө жүргүзүштү, ошондой эле белги берип ырдап, кол өнөрчүлүк менен алектеништи. Ал эми “Келечектин көчмөнү” чопо менен иштөө жана “Меймандостук жолу” самандан сүрөт жаратуу өзгөчө популярдуу болду.
Дүйнөнү сезимдер жана элестетүү аркылуу кабылдоого байланышкан чебер-класстар өзгөчө кызыгуу жаратты. Катышуучуларга даам, түстөр жана жыттар аркылуу өз кыялын элестетүү, андан кийин жумулуу көздөрү менен чопону колдонуп, элестеткен нерселерин жаратуу сунушталды. Дагы бир адаттан тышкаркы формат – “Караңгыда сейилдөө” болду. Мында катышуучулар айлана-чөйрө менен жаңыча баарлашууга мүмкүндүк алышты.
Ошол эле учурда боз үйдүн чыныгы атмосферасы сакталуу бойдон калды. Анда электр энергиясы колдонулган жок - мейкиндик табигый жарык менен жарыктандырылды. Аба ырайынын өзгөчөлүгүнө байланыштуу түндүктү кээде жабууга туура келди. Бирок долбоордун өкүлдөрү бул факторду ийгиликтүү колдонуп, кошумча инклюзивдүү иш-чарага айландырышты. Мисалы, толук караңгылыкта — идиш-аякты көрбөстөн, чыгармачыл түшкү тамактанууну өткөрүлдү.
Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын котормочулары жана ыктыярчылары уюштуруучуларга чет элдик коноктор менен иштөөгө жардам беришти. Ушунун натыйжасында, Канада, АКШдан жана башка өлкөлөрдөн келген коноктор чебер-класстарга катыша алышты.
“Кырчын капчыгайындагы Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарына “Рухтун жел кайыгынын” катышуусу - инклюзия ири эл аралык иш-чаранын жана маданий диалогдун бир бөлүгү боло аларын көрсөттү. Биздин боз үйүбүз конокторго кыргыз элинин салттары жөнүндө көбүрөөк билип гана тим болбостон - кыймыл, чыгармачылык, сенсордук тажрыйба жана биргелешип катышуу аркылуу, өз ара аракеттенүүнүн жаңы форматтарын изилдей алган аянтчага айланды. Биз үчүн бул ири иш-чаранын бир бөлүгү болуп, баары үчүн жеткиликтүү жана ачык мейкиндик түзүү маанилүү болду”, - деп белгиледи “Росатом” мамлекеттик корпорациясынын Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн башкы директору Дмитрий Константинов.
3-сентябрда лагердин базасында, Ысык-Көлдө Экстрабилити күнү өткөрүлдү, ага Бишкектен жана Кыргызстандын башка шаарларынан 100дөн ашык конок катышты. Программага тримаран жана катамарандар менен контролдук жүрүш, мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын чебер-класстары кирди.
Экстрабилити күнү “Рухтун жел кайыктары” долбоорунун артисттеринин катышуусундагы инклюзивдүү концерт менен аяктады. Сахнада “Жаңдоо Мурасы” ансамбли жаңдоо тилин колдонуп, көрүүсү начар аткаруучу Назгүл Чынарбек кызы жана аутизм менен жабыркаган жаш музыкант Бекзат Турсунбеков тарабынан элдик жана классикалык чыгармалар аткарылды.
