Акыркы 10 жылда Кыргызстандын мамлекеттик карызынан 208 млрд сом төлөндү
2021-жылдын 30-апрелине карата Кыргызстандын мамлекеттик карызы 4 млрд 933.06 млн долларды же 418 млрд 322 млн сомду түздү. Алардын 84.8%ы, тагыраак айтканда, мамлекеттин тышкы карызы – 4 млрд 182.95 млн доллар (354 млрд 713.66 млн сом) болду. Ал эми мамлекеттин ички карызы – 15.2% болуп, 750.11 млн долларга (63 млрд 609.14 млн сом) жетти.
Мамлекеттик карыз эмнеден турат? Негизинен тышкы карыз бул чет мамлекеттерге жана эл аралык уюмдарга болгон карыз. Мамлекеттин ички карызы болсо, бюджеттин чыгымдары кирешеден ашып кетишинен, башкача айтканда бюджеттин тартыштыгынын шартында келип чыгат. Ошондуктан мамлекеттик насыялар бюджеттин тартыштыгын каржылоонун артыкчылыктуу булактарына айланууда.
Кыргызстандын тышкы карызы негизинен эл аралык кредиттик келишимдерден турат. Өлкөнүн карызынын негизги бөлүгүн жеңилдетилген шартта берилген насыялар түзөт. Насыялар өлкөдөгү акчанын тартыштыгын жабуу, ишканалардын инвестициялык ишмердүүлүгү, стратегиялык объектилерди оңдоо жана реконструкциялоо үчүн алынып жатат.
Ички карыз – бул мамлекеттин калкка болгон карызы. Ал баалуу кагаздарды чыгаруу жолу менен түзүлөт. Кыргызстандагы бул процессти Улуттук банк жетектейт, ал Улуттук банктын ноталарын, мамлекеттик казына облигацияларын жана мамлекеттик казына векселдерин жайгаштырат. Мындан тышкары, ага банктар жана башка кредиторлор тарабынан мамлекетке берилген насыялар, жеке жана юридикалык жактарга мамлекеттин карыздары кирет.
