МАГАТЭ Борбор Азияны уран калдыктарынан тазалоо планын бекитти

Атом энергиясы боюнча эл аралык агенттик (МАГАТЭ) Борбор Азия өлкөлөрүндө уран калдыктарын рекультивациялоо боюнча 2030-жылга чейинки жаңы стратегиялык планды бекитти.

Стратегиялык документ Кыргызстанды, Тажикстанды жана Өзбекстанды камтыйт жана эл аралык каржы институттары жана тиешелүү адистешкен уюмдар менен кызматташууну карайт. План совет мезгилинде уран казуудан жабыркаган аймактарды этап-этабы менен тазалоого жана калыбына келтирүүгө багытталган.

Программанын жаңыланган жалпы наркы 113 млн евро деп бааланууда. Бул суммага курулуш-инженердик иштер, долбоорлорду башкаруу, күтүлбөгөн чыгымдар үчүн резерв, ошондой эле кошумча программалык чыгымдар кирет. Эсептөөлөр учурдагы келишимдерге жана актуалдуу сметалык маалыматтарга негизделген.

Белгиленгендей, жаңы стратегия экологиялык жана социалдык-экономикалык тобокелдиги салыштырмалуу төмөн болгон объектилерге да жайылтылат. Мындай объектилер мурда артыкчылыктуу тизмеге кирген эмес. Эки тараптуу макулдашуулардын алкагында Россия Кыргызстандагы мындай объектилерди рекультивациялоого 21,4 млн евро, ал эми Тажикстанда жүргүзүлө турган аналогиялуу иштерге 15,6 млн евро бөлөт.

МАГАТЭде жаңы пландын ишке ашырылышы долбоорлордун кайталануусун алдын алууга, жүргүзүлүп жаткан иштердин ачыктыгын жогорулатууга жана аймактагы уран калдыктарын толук тазалоо үчүн кошумча эл аралык колдоону тартууга мүмкүндүк берерин белгилешет.