Кыргызстанда мал чарбачылыгын өнүктүрүү долбооруна 1,5 млрд сом багытталат
Кыргызстанда эттин баасын турукташтырууга жана эт багытындагы мал чарбачылыгын өнүктүрүүгө багытталган пилоттук долбоорду ишке киргизүү пландалып жатканын радио эфиринде Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин Кайра иштетүү өнөр жайы жана органикалык айыл чарба департаментинин директору Мухтар Чыналиев билдирди.
Анын айтымында, долбоордун негизги максаты — азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу.
Чыналиевдин маалыматына ылайык, пилоттук долбоор катары алгач Бишкек шаарында жана Чүй облусунда ишке ашыруу пландалып жатат. Эгер долбоор ийгиликтүү ишке ашса, кийин аны өлкөнүн башка аймактарына да жайылтуу мүмкүн.
"Бул демилгени ишке ашырууга 1,5 млрд сомго чейин каржылоо каралган. Каражат эт багытындагы мал чарбачылыгы боюнча 10 өндүрүштүк чынжырды (кластерди) түзүүгө багытталат. Бир чынжырга 150 млн сомго чейин каражат бөлүнүшү мүмкүн", — деп тактады ал.
Чыналиев түшүндүргөндөй, долбоор өндүрүштүн толук циклин өнүктүрүүнү камтыйт — малды семиртүүдөн баштап даяр продукцияны сатууга чейин. Анын ичинде мал семиртүү, жеңил кайра иштетүү, союу, муздатуу, таңгактоо жана этти сатуу этаптары кирет.
Долбоор кластердик ыкманын негизинде ишке ашырылат. Ар бир кластерде үч негизги чынжыр түзүлүшү керек:
- өндүрүш чынжыры
- кайра иштетүү чынжыры
- сатуу (сбыт) чынжыры
Мындан тышкары, долбоордун алкагында семиртүү үчүн мал импорттоону каржылоо мүмкүнчүлүгү да каралган, бирок бул милдеттүү шарт эмес.
Долбоорго катышуу үчүн ишкерлер биригип, милдеттерди өз ара бөлүштүрүшү керек. Мисалы:
- бир катышуучу мал семиртүү менен алектениши мүмкүн,
- экинчиси — кайра иштетүү жана союу иштерин жүргүзөт,
- үчүнчүсү — продукцияны сатуу менен алектенет.
Каржылоо мамлекеттик банктар аркылуу берилет. Ошол эле учурда катышуучулар банк талаптарына жооп бериши керек, анын ичинде кредиттик тарыхынын болушу жана күрөө камсыздоосу талап кылынат.
Чыналиевдин айтымында, катышуучулар бирдиктүү кластерге бирикпесе, каржылоону алуу кыйла татаал болот.
