Өзбекстанда бензиндин баасы бир күндө 7,4%га өстү
Өзбекстандын чийки зат рыногунда сунуштун азайышы жана тышкы факторлордун таасири менен АИ-92 үлгүсүндөгү бензиндин баасы бир күндө кескин кымбаттаганын Uz24 басылмасы кабарлады.
Өзбекстандын республикалык товардык-чийки зат биржасынан (УзРТСБ) алынган акыркы маалыматтарга ылайык, бир күндүн ичинде АИ-92 бензининин баасы 7,4%га өсүп, тоннасы 12,72 млн сумдан ашты.
Маалыматтар көрсөткөндөй, биржада сунушталган жана сатылган бензиндин көлөмү эки эседен ашык кыскарган. Мисалы, өткөн жума күнү рынокто 3784 тонна бензин сатылган болсо, шейшембиге карата бул көрсөткүч 1835 тоннага гана жеткен. Сунуштун мындай азайышы табигый түрдө баанын өсүшүнө алып келди.
Эске салсак, "Узбекнефтегаз" компаниясы 2024-жылдын октябрынан тартып Бухара мунайды кайра иштетүүчү заводунда өндүрүлгөн АИ-92 бензинин биржа аркылуу активдүү сата баштаган. Ошол учурда баштапкы баа тоннасына 11,5 млн сумдун тегерегинде болгон. Ал эми өткөн жылдын август айында баа рекорддук деңгээлге — 13,3 млн сумга чейин жеткен.
Бензиндин кымбатташына бир нече тышкы жана ички факторлор таасир этүүдө. Биринчиден, Жакынкы Чыгыштагы геосаясий жаңжалдар дүйнөлүк мунай рыногунда туруксуздукту жаратууда. Өткөн жумада дүйнөлүк мунайдын баасы 2022-жылдын жай айларынан бери биринчи жолу баррелине 100 доллардан ашты.
Экинчи маанилүү фактор өлкөнүн ички энергетикалык абалы менен байланыштуу. Температуранын төмөндөшүнө байланыштуу калкты газ менен камсыз кылууга артыкчылык берилгендиктен, Энергетика министрлиги автогаз куюучу станциялардын (АГКС) ишин убактылуу чектеген. Метан куюучу жайлардын жабылышы айдоочулардын массалык түрдө бензинге өтүшүнө алып келип, бул күйүүчү майга болгон суроо-талапты кескин жогорулаткан.
Экономист Отабек Бакиров күйүүчү май рыногундагы учурдагы абалды сын көз караш менен баалайт. Анын айтымында, дүйнөлүк мунай бааларынын өсүшү ички рынокто бааны жасалма түрдө жогорулатуу үчүн ыңгайлуу "шылтоо" болуп калышы да мүмкүн.
