Кыргызстандын жери сатылбайт, инвесторлорго убактылуу гана пайдаланууга берилет
Акыркы кездерде коомчулукта жерди убактылуу пайдаланууга берүү маселеси кызуу талкууну жаратып, түшүнбөстүктөр болгондугуна байланыштуу жакында эле Президент Садыр Жапаров жер маселеси боюнча түшүндүрмө берип, Кыргызстандын 1 см жери да башка мамлекетке сатылбай турганын билдирген.
Президенттин айтымында, азыр инвестициялык долбоорлор үчүн пайдаланууга берилген жерлер өлкөнүн жалпы аймагынын 0,1%дан аз аянтын түзөт. Бул жерлерге завод-фабрикалар, логистикалык борборлор, энергетикалык жана туристтик объектилер курулушу керек болчу. Бирок акыркы жылдары айрым инвесторлор жерди узак мөөнөткө алып, курулуш иштерин жүргүзбөстөн, пайдалануу укугун башка адамдарга өткөрүп же жерди башка максатта колдонуп келишкени аныкталган.
Ушуга байланыштуу мыйзамга өзгөртүү сунушталып жатат. Ага ылайык, жер белгиленген максатта жана мөөнөттө гана пайдаланылышы керектиги белгиленип, курулуш башталбаса же инвестициялык шарттар аткарылбаса, келишим бузулуп, жер мамлекетке кайтарылып берилери айтылууда.
Ал эми инвестициясыз өлкөнүн экономикасын өнүктүрүү мүмкүн эместигин билдирген Президент, мыйзамды сактап иштеген инвесторлор үчүн Кыргызстан ачык бойдон каларын билдирди.
Бүгүн ушул жер маселеси "Биринчи радионун" түз эфиринде да талкууланды. Ага Экономика жана коммерция министрлигинин, Юстиция министрлигинин жана Жер ресурстары мамлекеттик агенттигинин өкүлдөрү катышып, азыркы мыйзамдарда чет өлкөлүк жарандарга Кыргызстандын жери менчикке берилбей турганы так жазылгандыгын белгилешти.
Ошондой эле мамлекеттик органдар ири инвестициялык долбоорлорду ишке ашыруу үчүн жер берүүдө инвестордун каржылык мүмкүнчүлүгү, тажрыйбасы жана алган милдеттенмелерин аткаруу жөндөмү алдын ала текшерилерин белгилешти.
Юстиция министрлигинин экономикалык мыйзамдар башкармалыгынын жер, жаратылышты коргоо, агрардык жана архитектуралык мыйзамдар бөлүмүнүн башчысы Айнура Сулайманованын айтымында, мамлекет жаңы гана өнүгүүгө багыт алды.
“Бул багытты башташ үчүн чынында бизге инвесторлор керектелет. Себеби дегенде бизде тийиштүү билимге ээ болгон адистерибиз жок, ири техникаларды жөнгө салуу үчүн дагы биз инвесторлорго муктаж болуп жатабыз. Бизде эң ири обьектилер түшүп жатканга байланыштуу, инвесторлорду тартуу менен аларга белгилүү бир жерлерди аныктап, мамлекет ошолорго берип жатат. Бул улуттук жана мамлекетти маанидеги доолбоорлор болуп саналат” – деди Айнура Сулайманова.
Мындан сырткары адистер мыйзамдагы өзгөртүүлөрдүн негизги максаты – жерди натыйжалуу пайдалануу, инвестиция тартуу жана жаңы жумуш орундарын түзүү экенин белгилешти. Билдирүүгө караганда биздин мыйзамдарда, буга чейинки деле, азыркы күчүн жоготкон жер кодексинин 7-беренесинде “чет өлкө жарандарына 50 жылга чейин пайдаланууга берүү” деген атайын ченем бар болчу. Ушул эле ченем кабыл алынган жаны жер кодексинин 9-беренесинде дагы көрсөтүлдү.
Бирок бул автоматтык түрдө 50 жылга чейин берилет дегенди билдирбейт. Балким 10, 20 же 30 жылга берилиши мүмкүн. Азыркы тапта Экономика, коммерция министрлиги демилгелеген мыйзам ошол жер кодекси менен инвестициялар жөнүндөгү КРнын мыйзамынын кээ бир ченемдерине тактоо иретинде долбоор киргизилип, толук экспертизадан өттү.
