Дарыя жайылмасын энергия кубаттуулугун көбөйтүүгө колдонуу сунушу айтылды

Дарыя жайылмасын энергия кубаттуулугун көбөйтүүгө колдонуу сунушу айтылды

Новосибирск мамлекеттик техникалык университетинин окумуштуулары дарыянын жайылмасын табигый энергия кубаттуулугу катары колдонуу аркылуу ГЭСтердин иштөө режимин оптималдаштыруучу моделди иштеп чыгышканын ТАСС маалымдады.

Изилдөөнүн автору, доцент Татьяна Мятеждин айтымында, дарыянын жайылмасы суу киргенде ашыкча сууну топтоп, ал эми суу азайган мезгилде аны кайра дарыяга берет. Бул процессти так эсепке алуу суунун келишин алдын ала болжолдоого жана аны натыйжалуу пайдаланууга шарт түзөт.

Инновациялык ыкманын артыкчылыктары:

  • Нейрондук тармактар: Божомолдорду алуу үчүн атайын окутулган жасалма интеллект колдонулган.
  • Өндүрүмдүүлүктүн өсүшү: Жайылманын таасирин эсепке алуу менен электр энергиясын иштеп чыгууну 10%дан 20%га чейин жогорулатууга болору аныкталган.
  • Экологиялык пайда: ГЭСтин суткалык жүктөмдөгү үлүшүнүн көбөйүшү Жылуулук электр борборлорунда (ЖЭБ) отундун сарпталышын азайтып, абага бөлүнүп чыккан зыяндуу заттарды кыскартат.
Мисал катары Новосибирск ГЭСи көрсөтүлгөн. Жайылманын таасири эске алынганда анын оптималдуу кубаттуулугу 300 МВт түзсө, эске алынбаган учурда болгону 198 МВт болгон. Бул ыкма ГЭСтердин натыйжалуулугун жогорулатууда дарыя жайылмаларын маанилүү фактор катары кароого жол ачат.

Мындан тышкары окуңуз

Шарпка каршы 4 млн доза: Кыргызстанда эпизоотиялык абал кандай?

Шарпка каршы 4 млн доза: Кыргызстанда эпизоотиялык абал кандай?

Жеке ветеринарлар ассоциациясынын өкүлү Эрмек Түнгатаров Кыргызстанда эпизоотиялык абал туруктуу эмес экенин парламенттеги “Эл үмүтү – Ата Журт” депутаттык тобунун жыйынында билдирди.  Ал ылаң дагы эле жүрүп жатканын жана мал-жандык кырылган учурлар бар экенин белгиледи: “Бул пандемиядай болуп өтө кооптуу келди. Эртерээк аныктап, жеке ветеринарларга сапаттуу вакциналар келсе бул оорулар болбойт

Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү 7 млрд кубометрди түздү

Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү 7 млрд кубометрди түздү

1-апрелге карата Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү 7 млрд кубометрди түздү. Бул тууралуу Энергетика министринин орун басары “Ишеним” депутаттык тобунун жыйынында билдирди. А.Рысбековдун айтымына караганда, 2026-жылдын 1-январына арата бул көрсөткүч 9,1 млрд кубометр болду. Ал эми 2025-жылы өлкөнүн элект энергиясына болгон муктаждыгы 19 млрд киловатт сааттан ашкан. “Өз

Ата-энеси жакындарына калтырып кеткен балдар 84 миңди түзөт

Ата-энеси жакындарына калтырып кеткен балдар 84 миңди түзөт

Кыргызстанда мигранттардын жакындарынын колунда калган балдары 84 миңди түзгөнүн эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министринин орун басары Мирлан Байгончоков 24-апрелде парламенттеги “Ишеним” депутаттык тобунун жыйынында билдирди. “Алардын ичинен дээрлик 82% ата-энеси өлкөдөн чыгып кеткен. Калганы ички мигранттардын балдары. Министрлик бардык балдарды өз учурунда көзөмөлгө алган”, - деди Байгончоков. Анын айтымында,

Асыл тукум малды өнүктүрүү үчүн 140 млн сомдон ашык акча бөлүнөт

Асыл тукум малды өнүктүрүү үчүн 140 млн сомдон ашык акча бөлүнөт

Жылдык 3% үстөк менен өлкөбүздө асыл тукум мал чарбасын өнүктүрүү максатында 2026-жылдын 23-февралында кабыл алынган Министрлер Кабинетинин №105 тескемесине ылайык фермерлерге асыл тукум мал чарбасынын чарбакер субъекттерине жеңилдетилген кредиттерди берүү жана ислам принциптерине ылайык каржылоо каралган.Бул тууралуу президенттин өзгөчө тапшырмалар боюнча өкүлү Бакыт Төрөбаев билдирди. Маалыматка караганда, долбоор ири