Кызыктуу

"Хан-Теңири" паркында күрөң аюулар көбөйүп бара жатат

Ишкер Media

05 янв. 2026 18:05

Мамлекеттик "Хан-Теңири" жаратылыш паркында жапайы жаныбарлардын, анын ичинде Кызыл китепке кирген күрөң аюулардын саны өсүп жатканы байкалган.

Парк берген маалыматка ылайык, учурда "Хан-Теңири" аймагында Тянь-Шань ак тырмактуу күрөң аюулары деп да аталган күрөң аюулардын саны 20га чейин жетет.

Тянь-Шань ак тырмактуу аюусу — күрөң аюунун (Ursus arctos) сейрек кездешүүчү түрү болуп саналат. Ал Борбор Азиянын айрым өлкөлөрүнүн Кызыл китептерине киргизилген жана Өзбекстан менен Кыргызстанда корголуучу жаныбар катары саналат.

Парк өкүлдөрүнүн айтымында, буга чейин аюулар Кыргызстан аймагынын дээрлик бардык бөлүгүн мекендешкен. Азыркы учурда алардын жашоо чөйрөсү кыйла кыскарып, аюулар аз санда гана бийик тоолуу аймактарда сакталып калган. Аюулар үчүн эң ылайыктуу жашоо чөйрөсү — коюу чөп өскөн, бадалдарга бай, саздак жерлер жана суу объектилери менен алмашып турган тынч, жеткиликсиз бийик тоолуу аймактар болуп эсептелет.

2024-жылдын июль айында Кыргызстанда Кызыл китепке кирген жаныбарларды атууга байланыштуу айып пулдардын өлчөмү жогорулатылган. Тактап айтканда, күрөң аюуну аткандарга 1,5 миллион сом айып пул салынат (мурда 1 миллион сом болгон).

"Хан-Теңири" мамлекеттик жаратылыш паркы Ысык-Көл облусунун чыгыш бөлүгүндө, Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо тоо кыркаларынын кесилишинде, Сары-Жаз дарыясынын алабында жайгашкан. Дал ушул аймакта Жеңиш чокусу (7439 м) жана Хан-Теңири чокусу (6995 м) орун алган.

Парк 4 участокко бөлүнөт: Адыр-Төр, Сары-Жаз, Эңилчек жана Кайыңды. Ошондой эле жаратылыш паркы функционалдык зоналарга бөлүнгөн: корук зонасы, экологиялык стабилдештирүү зонасы, туристтик-рекреациялык зона жана чектелген чарбалык иш жүргүзүү зонасы.

Мындан тышкары окуңуз

Бишкектеги Киев көчөсүнүн бир бөлүгү жабылат

“Бишкекжылуулуктармагы” муниципалдык ишканасы Киев көчөсү Исанов көчөсүнөн Тоголок Молдо көчөсүнө чейинки бөлүгү жабыла тургандыгын маалымдайт. Учурда ишкананын адистери тилкеде диаметри 89 мм жана 273 мм болгон жылуулук тармактарын алмаштыруу боюнча негизги иштерди аякташты. Иштерди этап-этабы менен оңдоп-түзөөнүн алкагында кийинки этап 27-июнда Киев жана Панфилов көчөлөрүнүн кесилишинде башталат.

Өлкө аймагында абанын табы 40 градуска жетери кабарланды

Өлкө аймагында 28–29-июнда абанын температурасы кескин жогорулайт. Бул тууралуу ӨКМдин басма сөз кызматы билдирди. Өзгөчө кырдаалдар министрлигинен билдиришкендей, Чүй, Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарында күндүзгү температура 35–40°ка чейин жетет. Мындай ысык аба ырайынын учурунда организмди бир калыпта кармаш учун жана күн өтүп кетүүдөн сактануу үчүн:

Ноокатта 5 социалдык имараттын курулушу башталды

Ноокат районунда беш жаңы социалдык объекттин курулушуна мезгил кутусу салынды. Бул тууралуу Президенттин Ош облусундагы өкүлчүлүгү билдирди. Курулуп жаткан имараттардын катарында Зулпуев айыл аймагындагы заманбап спорттук стадион, Кулатов айыл аймагындагы Апшыр-Ата орто мектеби, ошондой эле Эргешов жана Колдошев атындагы орто мектептер жана Уркуя Салиева атындагы тарыхый-маданий музей бар.

Ветеринардык көзөмөл посттору текшерилди

Баткен жана Ош облустарында мамлекеттик чек арадагы ветеринардык көзөмөл постторунун ишмердүүлүгү текшерилди. Бул тууралуу Айыл чарба министрлигинен билдиришти. Маалыматка ылайык, Ветеринария, мал чарбасын өнүктүрүү, жайыт жана тоют кызматынын директору А. Сотовалдиевдин иш сапарынын жүрүшүндө “Кызыл-Бел”, “Кызыл-Кыя” жана “Достук” мамлекеттик чек ара ветеринардык көзөмөл посттору, ошондой эле “Кара-Суу”