Кыргыз фондулук биржасы капиталды 30%га жеткирүүнү көздөйт
Талантбек Омуралиев 3-апрелде ЖМКларга берген маегинде фондулук рыноктун экономикадагы ролу, калктын жашоо деңгээлин жогорулатуу жана инвестицияларга жеткиликтүүлүктү кеңейтүү тууралуу айтып берди.
Ал өнүккөн өлкөлөрдө фондулук рыноктун капитализациясы ИДПнына 100% жакындаса, Кыргызстанда биржа ишке кирген учурда бул көрсөткүч болгону 7% чамасында болгон. Башкы максат — капитализацияны ИДПнын 30% деңгээлине чыгаруу.
"Бул рынок өсүп, инвестициялардын көлөмү жогорулайт, ал өз кезегинде ички дүң продукттун өсүшүнө алып келет", — деп түшүндүрдү Омуралиев. Ал фондулук биржа инвесторлор үчүн "терезе" болуп, рынокко кирүү жана чыгуу процессин жеңилдетиши керектигин белгиледи.
Мисал катары ал турак жай рыногун келтирди. Азыркы учурда курулушка инвестиция көп каражатты талап кылат жана менчик укуктарын каттоо, кредит тартуу сыяктуу тобокелдиктер менен байланыштуу. Ал белгилегендей, фондулук рынок өнүксө, мындай долбоорлор баалуу кагаздарды чыгаруу аркылуу каржыланышы мүмкүн.
"Инвестор, мисалы, курулуш долбооруна каражат салып, бир чарчы метрге байланган кагазды сатып алса болот. Эгер баштапкы баасы 500 доллар болсо, бир жылдан кийин 1000 долларга жетиши мүмкүн", — деди Омуралиев.
Ал алтын куймаларын биржа аркылуу сатып алуу-сатуу жаңы инструментинин киргизилишин да жеңил инвестициялоо процесси катары баалады. Ал 6-апрелде брокерлер, банктар жана башка юридикалык жактар үчүн биринчи соодалар өтөөрүн билдирди. Кийинчерээк бул инструментти банктар жана брокерлер мобилдик тиркемелерге интеграциялоону пландашууда.
Учурда фондулук биржада гана юридикалык жактар соода кылат. Омуралиевдин айтымында, мобилдик тиркемелерге интеграциялангандан кийин бул инструмент жеке адамдар үчүн да жеткиликтүү болот.
Мындан тышкары, планда — мамлекеттик баалуу кагаздар менен сооданы толугу менен фондулук биржанын аянтчасына которуу. "Бул келечекте мамлекеттик баалуу кагаздарды мобилдик тиркемелер аркылуу сатып алуу жана сатууга мүмкүнчүлүк берет. Азыр мындай мүмкүнчүлүк жок", — деп кошумчалады ал.
Омуралиев белгилегендей, Кыргызстанда азыр инвестициялык инструменттер жетишсиз болгондуктан, калк көбүнчө турак жайга, алтынга же башка активдерге инвестиция салат. Фондулук биржанын негизги максаты — инструменттердин түрдүүлүгүн кеңейтүү жана калкка Кыргызстандын экономикасына инвестиция салуу мүмкүнчүлүгүн берүү.
