Бүгүн балдарды коргоонун эл аралык күнү. Кыргызстанда 2,7 млн ашык бала жашайт
Кыргызстандын калкынын үчтөн бир бөлүгүнөн ашыгы (37 %) 0-17 жаштагы балдар түзөт. 1-июнь – Балдарды коргоонун эл аралык күнүнө карата Улуттук статистика комитети өлкөдөгү балдар тууралуу кызыктуу маалыматты жарыялады.
Маалыматка ылайык, Кыргызстандын калкынын жаш курактык түзүмүндө балдардын үлүшү жогору бойдон калууда. 2026-жылдын башына карата өлкөдө 0 жаштан 17 жашка чейинки 2 млн 730 миң бала катталган. Алардын 1 млн 403 миңи же 51 % эркек балдар болсо, 1 млн 327 миңи же 49 % кыздар. Өткөн жылга салыштырмалуу балдардын саны 15 миң адамга көбөйгөн.
Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, балдардын басымдуу бөлүгү айыл жергесинде жашайт. Тактап айтканда, балдардын 63 % айылдарда, ал эми 37 % шаарларда жашашат. Аймактар боюнча алганда, балдардын эң жогорку үлүшү Баткен, Жалал-Абад, Ош, Талас жана Нарын облустарында катталган. Бул аймактарда балдар жалпы калктын 38-43 % түзөт. Ал эми эң төмөнкү көрсөткүч Бишкек шаарында байкалган – 24%.
Жаш өзгөчөлүгүнө жараша балдардын 38 % же 1 млн 45 миңи - 7 жашка чейинкилер бөбөктөр, ал эми 46 % же 1 млн 258 миңи 7-14 жаштагы мектеп окуучулары. 15-17 жаштагы өспүрүмдөрдүн саны 427 миң адамды түзүп, жалпы балдардын 16 % барабар.
Өткөн жылы Кыргызстанда 140 миңден ашуун ымыркай жарык дүйнөгө келген. Алардын дээрлик 72 миңи эркек бала болсо, 68 миңден ашыгы кыздар болгон. Төрөлгөн балдардын 55 % 20-29 жаштагы энелерге туура келген.
Билим берүү тармагында да балдардын саны өсүүдө. 2025-жылдын аягына карата өлкөдө 2 миңден ашык мектепке чейинки билим берүү уюму иштеп, аларга 276 миңден ашуун бала барган.
Ал эми 2025/2026-окуу жылынын башында республика боюнча 2,4 миң жалпы билим берүүчү мектепте 1,6 млн окуучу билим алган.
Балдарды коргоонун эл аралык күнү – дүйнөдөгү эң эски эл аралык майрамдардын бири. Аны өткөрүү тууралуу чечим 1925-жылы Женева шаарында балдардын жыргалчылыгына арналган Бүткүл дүйнөлүк конференцияда кабыл алынган.
Майрам расмий түрдө 1949-жылдын ноябрь айында Париж шаарында Эл аралык демократиялык аялдар федерациясынын конгрессинин чечими менен негизделген. Балдарды коргоонун эл аралык күнү алгач ирет 1950-жылы белгиленип, ошондон бери жыл сайын 1-июнда дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүндө майрамдалып келет.
