Эсептөө палатасы Транспорт министрлигиндеги 2 млрд 251 млн сомдук финансылык мыйзам бузууну аныктады
Транспорт жана коммуникациялар министрлигинде 2024-жыл ичинде жалпы суммасы 2 млрд 251 млн сомду түзгөн финансылык мыйзам бузуулар аныкталганын Эсептөө палатасы билдирди. Аудиттин жыйынтыктары активдерди эсепке алуу, чыгымдарды көзөмөлдөө жана курулуш долбоорлорун ишке ашыруу тармагында системалуу көйгөйлөр бар экенин көрсөттү.
Аныкталган мыйзам бузуулардын ичинен 2 млрд 80 млн сом калыбына келтирүүгө жатат. Аудитордук иш-чаралардын жүрүшүндө 1 млрд 660 млн сом кайтарылды. Бул сумманын дээрлик баары бухгалтердик эсепке алуу жолу менен жөнгө салынган, ал эми 1,2 млн сом бюджетке накталай акча түрүндө кайтарылган.
Эң ири көйгөйлөр негизги каражаттарды таануу, эсепке алуу жана амортизациялоо учурунда мыйзам талаптарынын сакталбаганына байланыштуу болду. Мындай мыйзам бузуулардын жалпы суммасы 1 млрд 770 млн сомду түздү. Анын ичинде капиталдык чыгымдарды, анын ичинде капиталдык оңдоолорду өз убагында капиталдаштырбоо фактылары аныкталып, бул активдердин чыныгы наркынын бурмаланышына жана финансылык отчеттуулуктун ишенимдүүлүгүнүн төмөндөшүнө алып келүү коркунучун жаратат.
Ошондой эле бюджетке төлөнүүчү төлөмдөрдү, айып пулдарды жана өсүмдөрдү өндүрүп алуу бөлүгүндө да көйгөйлөр катталган. Өз убагында жана жетиштүү чаралар көрүлбөгөндүктөн, бул багыттагы мыйзам бузуулардын суммасы 245 млн 600 миң сомго жетти. Курулуш иштеринин мөөнөттөрүн бузган жана графиктен артта калган подряддык уюмдарга айып санкциялары эсептелгени менен, аларды реалдуу өндүрүү боюнча көзөмөл жетишсиз болгон.
Аудит эмгек акы төлөөгө байланыштуу ашыкча чыгымдарды да аныктады — 150 млн 200 миң сом. Бул мыйзам бузуулар негизинен эмгек акыны жана акчалай сыйлыктарды эсептөөдө нормативдик-укуктук актыларды жана ички жоболорду туура эмес колдонууга байланыштуу.
Мындан тышкары, капиталдык салымдарга жана курулуш иштерине багытталган бюджеттик каражаттарды пайдаланууда 61 млн 100 миң сомго мыйзам бузуулар аныкталды. Айрым объекттерде курулуш-монтаждоо жана оңдоо иштеринин көлөмү негизсиз түрдө 22 млн 600 миң сомго жогорулатылып көрсөтүлгөн, ал эми аткарылган иштердеги кемчиликтердин баасы дагы 38 млн 400 миң сомго бааланган.
Андан сырткары, аналитикалык иш-чаралар мамлекеттик сатып алуулар тармагында жол-жоболук мыйзам бузууларды, республикалык бюджеттин эсебинен ишке ашырылуучу инвестициялык долбоорлордун тизмесин түзүү жана бекитүүдөгү кемчиликтерди, ошондой эле Жол фондунун жетишсиз каржыланышы менен байланышкан көйгөйлөрдү аныктады. Бул факторлор транспорт тармагынын туруктуу өнүгүшүнө түздөн-түз таасирин тийгизет.
