Ирак суу тартыштыгынан улам мунайды сууга алмашууга кызыкдар
Эң ири суу кризисине туш болгон Ирак суу ресурстары тармагында Түркия менен кеңири кызматташуу боюнча макулдашууга жетишти. Буга кургакчылык, климаттын өзгөрүшү, дарыялардын жогорку агымында курулган плотиналар жана инфраструктурадагы узакка созулган көйгөйлөрдүн фонунда Тигр жана Евфрат дарыяларынын кескин тайыздап кетиши себеп болду.
Ирактын маалыматы боюнча, өлкөнүн суу ресурстарынын болжол менен 60%ы Түркиядан келген агымдын эсебинен түзүлөт. Бирок акыркы жылдары Иракка келип жаткан суунун көлөмү кыйла азайган. Абалды эскирген суу камсыздоо тутумдары, согуштардын кесепеттери жана натыйжасыз башкаруу дагы да курчуткан. Ошол эле учурда Ирактагы суунун 80%дан ашыгы айыл чарба муктаждыктары үчүн колдонулат.
Ноябрь айында Багдад менен Анкара суу жаатындагы кызматташуу боюнча миллиарддаган долларлык алкактык келишимге кол коюшту. Макулдашуунун алкагында түрк компаниялары Иракта суу сактагычтарды, дамбаларды жана сууну пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган башка инфраструктуралык объекттерди курат. Долбоорлор ирак мунайын экспорттоодон түшкөн кирешелердин эсебинен каржыланат: Ирак макулдашылган көлөмдөгү чийки мунайды сатып, түшкөн каражатты атайын фондго багыттоону милдеттенди.
Иран өкмөтүндө бул келишим айыл чарба, өнөр жай жана ичүүчү суунун муктаждыктарын эске алуу менен, суу менен кепилденген камсыздоонун механизмин биринчи жолу бекиткенин, ошол эле учурда ресурстарды башкарууда толук суверенитет сакталарына басым жасашууда.
Кризистин фонунда БУУнун маалыматы боюнча, Иракта 168 миңден ашуун адам кургакчылык жана экологиялык көйгөйлөрдөн улам өз үйлөрүн таштап кетүүгө аргасыз болгон. Суунун тартыштыгынан миңдеген дыйкандар айыл чарбасынан баш тартып, айрым аймактарда айдоо жерлер турак жай куруу үчүн пайдаланылууда.
