"Глобал Хакатом" эл аралык студенттик чемпионаттын улуттук этабы өттү
2026-жылдын 13-14-май күндөрү Кыргыз-Россия Славян университетинде (КРСУ) “Росатомдун” колдоосу менен “Глобал Хакатом” эл аралык студенттик чемпионаттын улуттук этабы өтүп, ага Кыргызстандын 5 университетинен 75тен ашык студент катышты. Чемпионаттын бул жолку этабы “Жашоо жана ден соолук үчүн ядролук технологиялар” темасына арналды. Иш-чара “Обнинск Тех” Эл аралык илимий-билим берүү борборун өнүктүрүүнүн алкагында өткөрүлдү (бул борбор ЖОЖдын, алдыңкы илимий уюмдардын жана атомдук өнөр жай компаниялардын күч-аракеттерин бириктирүү максатын көздөйт).
24 сааттын ичинде КРСУдан, Ж.Баласагын атындагы КУУдан, И.Раззаков атындагы КМТУдан, И.Ахунбаев атындагы КММАдан 13 студенттик команда өзөктүк медицина жаатындагы практикалык кейстердин үстүнөн иш алып барышты.
Иш-чаранын программасы эки чоң блокко бөлүндү. 2026-жылдын 13-майында билим берүүчү интенсив өтүп, анда “Росатомдун” жана Кыргызстан менен Орусиянын профилдик университеттеринин алдыңкы эксперттери медициналык физиканын учурдагы абалы жана ядролук медицинанын келечеги тууралуу лекцияларды окушту. 14-майда студенттик командалар даярдаган эмгегин эксперттик калыстар тобуна сунушташты. Калыстар тобунун курамына “Росатомдун”, Томск политехникалык университетинин өкүлдөрү жана Кыргызстандын саламаттыкты сактоо чөйрөсүндөгү алдыңкы адистери кирди. И. Ахунбаев атындагы КММАнын “Hot Spot” тобу жеңүүчү деп табылды. Бул топ позитрондук-эмиссиялык жана компьютердик томографияны жүргүзүүнүн натыйжалуулугун жана ага жол берилишин эсептөөнүн универсалдуу системасынын чечимин сунушташты. Аталган топ эми 2026-жылдын сентябрь айында Орусияда Эл аралык жаштар фестивалынын алкагында өтө турган “Глобал Хакатомдун” финалында Кыргызстандын атынан чыгышы күтүлөт.
Томск политехникалык университети менен КРСУнун ортосунда “Медициналык физика” биргелешкен тармактык билим берүү программасын ишке киргизүү жөнүндө келишимге кол коюу аземи чемпионаттын негизги окуяларынын бири болуп калды. Бул билим берүү программасын даярдоодо Томск политехникалык университетинин өнөктөшү “Росатом” мамлекеттик корпорациясынын бөлүмү – “Росатом Технологии Сооружения” ЖЧКсы болду. Ядролук медицинанын инфраструктуралык объектилерин куруу тармагында лидер катары “Росатом Технологии Сооружения” жогорку технологиялык жабдуулар менен иштөө үчүн жогорку квалификациялуу кадрларды даярдоого жигердүү көмөктөшүп келет. ЖОЖдордун ортосундагы мындай кызматташтык Кыргызстандын окуу процессине мыкты билим берүү стандарттарын киргизүүгө, өлкөнүн өнүгүп келаткан ядролук медицина тармагына жаш адистердин келишин камсыз кылууга мүмкүндүк берет.
“Ар кандай жогорку технологиялык тармактын пайдубалын адамдар жана алардын экспертизасы түзөт. КРСУнун аянтчасында өткөн “Глобал Хакатом” жаңы муун адамдардын өмүрү жана ден соолугу үчүн ядролук технологияларды өнүктүрүүдө сапаттуу секирикти жасоого жөндөмдүү экенин көрсөттү. Медициналык физика боюнча программаны ишке киргизүү тууралуу макулдашууга кол коюу – бул Кыргызстандын жаш таланттары дүйнөлүк деңгээлдеги компетенцияларды ушул жерден жана азыр алуусун камсыздоо максатында жасалган биздин жалпы кадамыбыз”, - деп белгиледи “Росатом” мамлекеттик корпорациясынын КРгы өкүлчүлүгүнүн жетекчиси Дмитрий Константинов.
Маалымат үчүн
“Росатом Технологии Сооружения” (РТС) – бул орусиялык жана эл аралык рыноктордо долбоорлорду ишке ашыруу үчүн жооптуу болгон “Росатом” мамлекеттик корпорациясынын алдыңкы компанияларынын бири. РТС медициналык багыттагы объекттерди, илимий-изилдөө борборлорун жана өнөр жай объектилерин долбоорлоого жана курууга адистешкен.
“Обнинск Тех” – бул “Росатомдун” таяныч университети – НИЯУ МИФИнин катышуусу менен түзүлгөн эл аралык борбор. Ал заманбап билим берүү технологияларын өнүктүрүүнүн хабына, орусиялык жогорку технологиялык компаниялардын экспортко багытталган өнүмдөрүнүн экспозициясына, конгресстерди, көргөзмөлөрдү, эл аралык мектептерди өткөрүү үчүн аянтчага айланары күтүлүүдө. Борборду түзүү идеясы жана анын концепциясы Россия Федерациясынын Илим жана жогорку билим берүү министри Валерий Фальковдон колдоо тапкан. Ушул жылдын башынан бери бул идея Калуга облусунун бийлигинин, Обнинск администрациясынын, “Курчатов институту” улуттук илимий борборунун, ОИЯИнин (Дубна ш.) жана башка уюмдардын катышуусу менен бир катар стратегиялык сессиялардын алкагында көп жолу талкууланып келди.
Россия дос өлкөлөр менен кызматташууга басым жасап, эл аралык мамилелерди ырааттуу өнүктүрүп келүүдө. Ата мекендик экономика өзүнүн экспорттук дараметин жогорулатып, дүйнө жүзү боюнча товарларды, кызмат көрсөтүүлөрдү жана чийки затты жеткирип, компаниялар менен адистердин ортосунда тажрыйба алмашууга мүмкүнчүлүктөрдү берип жатат. Бул ишке “Росатомдун” ишканалары жигердүү катышууда.
